Eigen korenbloemen eerst

In dit artikel:

Inheemse planten worden vaak aanbevolen om bestuivers te helpen, maar de precieze voordelen waren volgens florist en onderzoeker Constant Swinkels nog onvoldoende aangetoond. Daarom vergeleek hij op verschillende stedelijke en landelijke locaties vier variëteiten korenbloem: één soort die al eeuwen in Nederland voorkomt en drie exotische tuinvarianten. In elk proefvak stonden evenveel planten. Swinkels telde een uur lang welke insecten de bloemen bezochten en hoe lang zij bleven.

De verschillen waren duidelijk. De zogenoemde inheemse korenbloem kreeg 3,5 keer zoveel bezoek als de tuinvarianten. Zelfs na correctie voor het grotere aantal bloemhoofdjes werd de plant nog twee keer zo vaak bezocht. De hoeveelheid nectar en stuifmeel verklaarde dat verschil niet, want die was bij alle variëteiten vergelijkbaar.

Swinkels benadrukt dat ‘inheems’ geen absoluut begrip is. Planten die langer dan vijf eeuwen in het wild voorkomen, worden in de floristiek als ingeburgerd beschouwd; de korenbloem valt daaronder. Bestuivers kunnen zich volgens hem wel aanpassen aan nieuwkomers, maar dat kost tijd en lukt niet altijd. Insecten in steden lijken iets flexibeler, vermoedelijk omdat zij daar met een veranderlijke omgeving omgaan, maar ook daar bleven de exotische korenbloemen veel minder populair.

Dat betekent niet dat exotische planten per definitie waardeloos zijn. Wel vindt Swinkels dat gemeenten en landbouwsubsidies voor bloemrijke bermen en akkerranden vooral moeten worden ingezet voor plantensoorten waarop inheemse insecten al zijn aangepast. Mogelijk zijn zelfs regionale variëteiten nodig: planten uit het zuiden kunnen genetisch minder geschikt zijn voor bestuivers in het noorden. Pretmengsels kunnen in een gifvrije of versteende tuin een verbetering zijn, maar zijn volgens hem geen vanzelfsprekende oplossing voor de achteruitgang van wilde bijen.