Effect van mislukte staatsgreep Turkije dreunt na tien jaar nog altijd na

In dit artikel:

Tien jaar na de mislukte staatsgreep van 15 en 16 juli 2016 werken de gevolgen in Turkije nog altijd door. In de nacht van de coup reden tanks door Ankara en vlogen gevechtsvliegtuigen boven de stad; opstandige militairen bombardeerden onder meer het parlement en overheidsgebouwen. Burgers gingen ondanks een avondklok de straat op en na een oproep van president Recep Tayyip Erdogan stroomden nog meer mensen toe. Tegen de ochtend gaven de laatste coupplegers zich over. Daarbij kwamen 251 mensen om het leven en raakten bijna 2.200 gewond.

De regering presenteert die nacht als een overwinning voor de democratie, maar volgens verschillende deskundigen betekende de mislukte coup juist een kantelpunt richting meer macht voor Erdogan en minder institutionele tegenmacht. Direct erna volgden grootschalige zuiveringen in leger, ambtenarij en rechterlijke macht, waarbij tienduizenden mensen hun baan verloren. De autoriteiten wijzen de Gülenbeweging aan als schuldige; die groepering wordt inmiddels als terroristische organisatie beschouwd en wordt nog steeds aangepakt.

Volgens analisten leidde de nasleep ook tot een nauwere samenwerking tussen Erdogans AKP en de ultranationalistische MHP, wat de overstap mogelijk maakte van een parlementair naar een presidentieel systeem. Daardoor kreeg Erdogan veel meer ruimte om per decreet te regeren. Experts leggen een deel van de huidige problemen, zoals de hardnekkige inflatie en economisch wanbeleid, in verband met dat sterk gecentraliseerde systeem. Het opvallendste blijvende effect is volgens hen dat de invloed van het leger op de Turkse politiek vrijwel verdwenen is.