Eeuwenoude leeuwendans herleeft onder jonge Chinezen, nu ook Unesco in zicht
In dit artikel:
Plein- en parkfestiviteiten tijdens het Chinees Nieuwjaar — van vuurwerkmatten tot droneshows — zetten dit jaar opnieuw de leeuwendans in de schijnwerpers. De kleurrijke dans, traditioneel uitgevoerd door één of twee personen in een leeuwenkostuum op het ritme van trommels en bekkens, symboliseert geluk en het verdrijven van kwade geesten. China en Maleisië hebben samen een kandidatuur ingediend om de leeuwendans als immaterieel cultureel erfgoed op de Unesco-lijst te laten opnemen.
Historisch zit de dans diep geworteld: de vroegste schriftelijke vermelding dateert uit de Tang-dynastie (618–907). Meerdere mythen verklaren het ontstaan, waaronder een verhaal over verklede mensen die olifanten zouden hebben afgeschrikt; historisch bewijs daarvoor ontbreekt, en het is aannemelijker dat de dans voortkwam uit ouder ritueelgedrag om kwade machten en wilde dieren te verjagen. In de twintigste eeuw kwam de traditie op het Chinese vasteland door politieke druk grotendeels tot stilstand, terwijl diaspora-gemeenschappen haar buiten China levend hielden.
De afgelopen jaren ziet men op het vasteland een duidelijke heropleving. Dat is het resultaat van actief cultuurbeleid, wedstrijden, schoolprogramma’s en vernieuwingen in materiaal en choreografie. In Jieyang (Zuidoost-China) bevindt zich een officieel onderzoeks- en opleidingscentrum voor de leeuwendans onder leiding van Sun Shuqiang, die het instituut van zijn grootvader overnam en het uitbouwde tot een belangrijk opleidingscentrum met honderden studenten die ook in het buitenland optreden. Sun wijst op technologische en materiële aanpassingen — bijvoorbeeld lichtere kostuumkoppen — die de dans toegankelijker en spectaculairder maken. Hij benadrukt ook de groeiende deelname van vrouwen.
Vooral jeugdprojecten werpen vruchten af. Trainer Lin Kairong startte in Jieyang een leeuwendansschool voor kinderen; van zijn circa vijftig leerlingen is het merendeel meisje, sommige nog maar zes jaar oud. Lin ging actief in buurten werven om meisjes over de streep te trekken, met zichtbaar succes.
De promotie van de leeuwendans heeft ook een politieke dimensie. Onder president Xi Jinping is bescherming van cultureel erfgoed een prioriteit, bedoeld om nationale trots, sociale cohesie en internationale status te versterken. Optredens in steden wereldwijd — van Dubai tot Milaan — ondersteunen die ambitie en vergroten de kans dat opname op de Unesco-lijst de traditie internationaal verder bevestigt.