Eerste vuurproef van PRO en D66: oppositie spreekt van 'doorschuifakkoord'
In dit artikel:
Het openingsdebat over het nieuwe coalitieakkoord tussen PRO Amsterdam en D66 draaide woensdag in de Stopera minder om wonen, toerisme of klimaat en meer om de vraag of de gemeente zichzelf kan heruitvinden. Centraal in het akkoord staat een ingrijpende sanering van het ambtelijk apparaat: tot 2031 moeten ongeveer 2.500 banen en inhuurplaatsen verdwijnen — ruim een tiende van het personeel — met een beoogde besparing van circa 250 miljoen euro. In ruil belooft de coalitie een “beter leverende” overheid door minder beleid, minder overleg, minder management en minder externe inhuur.
PRO-leider Zita Pels en D66-onderhandelaar Melanie van der Horst presenteerden dat plan als een noodzakelijke vernieuwing: een slankere, efficiëntere gemeentelijke organisatie. De oppositie was het in grote lijnen eens over de diagnose dat de gemeente te traag en te veel met zichzelf bezig is, maar uitte forse twijfels over de voorgestelde remedie. VVD, CDA, Denk, SP, Volt en Partij voor de Dieren noemden het akkoord vooral een ‘doorschuifakkoord’ of een verkapte bezuinigingsoperatie. Kritiekpunt is vooral het gebrek aan concrete onderbouwing: de 250 miljoen staat al als bezuiniging in de boeken, maar het is onduidelijk waar die besparing precies vandaan moet komen en wie de dupe worden.
De coalitie verdedigt zich door te zeggen dat het bedrag door de ambtelijke top is aangedragen en dat financiële doelstellingen gewoon moeten worden ingeboekt om uitgevoerd te kunnen worden. Tegelijk bleef onduidelijk wie precies zal verdwijnen — die verantwoordelijkheid ligt bij de gemeentesecretaris — en wat de gevolgen zijn als de bezuiniging niet haalbaar blijkt; bijsturing via de raad is mogelijk, zo werd aangegeven.
Later in het debat gingen partijen onderdelen van het akkoord langs: links bekritiseerde Pels voor vermeende tegenstrijdigheden tussen haar ‘schaamteloos links’-campagne en keuzes zoals banenverlies, zorgbezuinigingen en hogere parkeertarieven; rechts vroeg vooral door op D66’s verkiezingsbelofte van 9.000 woningen per jaar, een harde bouwopgave die in het akkoord niet terugkeert. De coalitie weigert zich te laten afrekenen op eerdere campagnebeloften en benadrukt dat sommige moeilijke keuzes voor later blijven liggen, bijvoorbeeld via een nieuwe, samen met de stad op te stellen bouwagenda.
Het debat verliep relatief rustig: veel partijen vonden op onderdelen iets van hun wensen terug, waardoor grote confrontaties uitbleven. De kernvraag bleef overeind: heeft deze coalitie het vertrouwen en het plan om de aangekondigde bezuinigingen en organisatorische vernieuwing daadwerkelijk waar te maken? Die vraag wordt later op de avond scherper als er wordt gestemd over het akkoord en onduidelijk is welke overige fracties naast PRO en D66 uiteindelijk instemmen.