Eerste lakmoesproef nieuw kabinet meteen over links: VVD, CDA en D66 komen met plan voor omroephuizen uit GL/PvdA-programma

In dit artikel:

D66, VVD en CDA leggen tijdens het Kamerdebat over de mediabegroting een eigen voorstel neer om het omroepbestel ingrijpend te hervormen. In plaats van het huidige stelsel met dertien omroepen en losse besturen willen zij vier grote omroephuizen vormen, aangevuld met een apart omroephuis voor de NOS en NTR. Diezelfde variant stond ook in het verkiezingsprogramma van GroenLinks/PvdA, waardoor het plan waarschijnlijk op een Kamermeerderheid afstevent.

De stap volgt op een mislukte interne Hofversie in Hilversum: omroepen vonden geen fusieconstructie die aan de gestelde kaders voldeed en breed draagvlak had, zo concludeerde een onafhankelijke procesregisseur. Minister Gouke Moes (Media, BBB) krijgt in de Kamer openlijk verwijten over besluiteloosheid; eerdere toezeggingen van zijn voorganger Eppo Bruins over een tijdpad (met een plan uiterlijk 1 oktober) konden door het wegvallen van het kabinet niet worden afgerond.

Achtergrond van de haast is ook financieel: om de onderwijsbegroting te redden is eind 2024 besloten vanaf 2027 nog eens €50 miljoen extra te bezuinigen op de publieke omroep, bovenop de eerder afgesproken €100 miljoen. Kamerleden waarschuwen dat die kortingen programma's en kwaliteitsjournalistiek onder druk zetten — CDA’er Harmen Krul noemt de extra bezuiniging “een graat in de keel”. De formerende partijen houden zich nog op de vlakte over welke besparingen blijven; nieuwe details worden naar verwachting vrijdag bekendgemaakt. De eerste grote test voor het aanstaande kabinet lijkt hiermee politiek naar links te kantelen.