Eerste Kamer stemt strenge asielwet weg, wel akkoord met tweestatusstelsel

In dit artikel:

De Eerste Kamer heeft de asielnoodmaatregelwet verworpen, waardoor de aangekondigde aanscherpingen — zoals beperkingen op gezinshereniging en een maximale verblijfsduur van drie jaar voor asielvergunningen — voorlopig niet doorgaan. Tegelijkertijd stemde de senaat wel in met het tweestatusstelsel, dat asielzoekers opdeelt in oorlogsvluchtelingen en mensen die wegens hun afkomst, geaardheid of religie persoonlijke bedreiging ontvluchten.

De stemming was spannend en betekent een gevoelige politieke nederlaag voor het kabinet van D66, VVD en CDA, dat zich in de formatie had gecommitteerd de wetten onverkort uit te voeren. De uitkomst kantelde na een reeks kamerdebatten vorige week waarin de PVV onverwacht haar steun introk voor een reparatiewet die hulp aan ongedocumenteerden zou versoepelen. PVV-senator Alexander van Hattem oordeelde dat die reparatie de partijwet van collega Faber zou verzwakken; die draai zette alle asielwetten op losse schroeven.

CDA en SGP wilden strafbaarheid van illegaal verblijf alleen voor een kleine groep “terugkeerfrustreerders” accepteren en waren tegen een algemeen verbod op hulp aan illegalen. Pogingen van asielminister Bart van den Brink en premier Rob Jetten om achter de schermen een meerderheid te smeden mislukten; eenmansfracties lieten zich niet overhalen.

De uitkomst kan de verhoudingen binnen de coalitie onder druk zetten, vooral voor de VVD die sterk inzet op streng asielbeleid. Over enkele weken behandelt de Eerste Kamer de uitvoeringswet voor het EU-migratiepact, die grotendeels dezelfde maatregelen bevat maar niet de strafbaarstelling van illegaal verblijf — die wet lijkt meer kans te maken op brede steun.