Eerste Kamer offert ruim honderdtwintig lokale omroepen op voor staatssturing van D66-minister Letschert ondanks verzet van FVD en PVV

In dit artikel:

De Eerste Kamer heeft dinsdag 27 oktober ingestemd met een wijziging van de Mediawet 2008. Daardoor moeten de ruim 200 lokale publieke omroepen vanaf 1 januari 2028 plaatsmaken voor maximaal tachtig grotere streekomroepen, die meerdere gemeenten bedienen. Het kabinet en minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Rianne Letschert presenteren de hervorming als een professionaliseringsslag die lokale omroepen organisatorisch en financieel sterker moet maken. In november begint het Commissariaat voor de Media met de selectie van de streekomroepen die een zendvergunning kunnen krijgen.

De financiering verandert eveneens ingrijpend. De huidige basisbijdrage van ongeveer 13 miljoen euro loopt via het gemeentefonds. Het Rijk verhoogt het totale budget structureel tot circa 31 miljoen euro per jaar, maar keert dat bedrag voortaan rechtstreeks aan de omroepen uit. Ook krijgt de Stichting Nederlandse Lokale Publieke Omroepen (NLPO) een wettelijke rol bij de landelijke coördinatie en samenwerking. Of gemeenten daarnaast geld blijven bijdragen en wat er gebeurt bij eventuele tekorten, is volgens de minister nog niet volledig uitgewerkt.

Tegenstanders vrezen dat de schaalvergroting lokale identiteit, vrijwilligerswerk en redactionele onafhankelijkheid aantast. FVD-senator Johan Kemperman waarschuwde dat omroepen afhankelijker worden van Den Haag wanneer de financiering niet langer via gemeenten verloopt. PVV-senator Ton van Kesteren sprak eveneens van het risico dat lokale omroepen veranderen in centraal aangestuurde regionale media. Kemperman diende een motie in voor behoud van zelfstandige lokale financiering, maar die werd verworpen.

Het wetsvoorstel kreeg steun van onder meer D66, VVD, CDA, ChristenUnie, BBB, JA21, SP en PvdD. FVD, PVV en twee onafhankelijke fracties stemden tegen; één fractie was afwezig. Het artikel bekritiseert vooral de steun van BBB en JA21, omdat zij eerder twijfels hadden uitgesproken over gedwongen fusies en schaalvergroting. Volgens de voorstanders moet de hervorming de lokale journalistiek toekomstbestendiger maken; critici zien juist een verdere centralisatie van de regionale nieuwsvoorziening.