Eerst werd FvD doodgezwegen, nu aangevallen: wat is er veranderd?
In dit artikel:
Andere partijen in de Tweede Kamer negeerden Forum voor Democratie lange tijd, maar die houding lijkt te kantelen. Tijdens een recent Kamerdebat over de asielrellen — onder meer in Loosdrecht — namen meerdere fractievoorzitters Lidewij de Vos (FvD) stevig onder vuur. Zij werd bekritiseerd omdat ze te weinig afstand nam van gewelddadige relschoppers (gelinkt aan zogenoemde Defendgroepen volgens inlichtingendiensten) en omdat ze zich niet wilde distantiëren van uitspraken van voorganger Thierry Baudet over wie er “hoort” in Nederland.
Het debat liep uit tot bijna anderhalf uur waarin onder meer CDA-leider Henri Bontenbal fel reageerde toen De Vos hem volgens hem onterecht aansprakelijk stelde voor misdaden door asielzoekers. Verschillende partijleiders beschuldigden De Vos van racisme. Duidelijk was dat dit geen incidentele aanval was: D66-fractievoorzitter Jan Paternotte en VVD-voorman Ruben Brekelmans zeiden later dat het doel was het werkelijke gedachtegoed van Forum openbaar te maken en te voorkomen dat ongereguleerde narratieven onbewerkt bij het eigen achterland terechtkomen.
De kentering komt nadat de tactiek van negeren, die sinds eind 2023 werd gehanteerd omdat FvD toen geïsoleerd leek, niet meer lijkt te werken. Forum is weer groter geworden in de Kamer (van drie naar zeven zetels) en boekte enorme winst bij de gemeenteraadsverkiezingen (van circa 50 naar 299 zetels). Daarom spreken meerdere leiders nu over het “normeren” van het publiek debat.
Of die confrontaties effectief zijn, is ongewis. Sommige politicologen waarschuwen dat het aanspreken van extreemrechtse partijen het risico heeft hen juist te legitimeren en materiaal te leveren waarmee zij hun achterban kunnen mobiliseren. Dat argument weerklonk ook bij Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren), die daarom bewust koos niet in te springen tijdens het debat. De Vos zelf beschouwde de kritiek achteraf als een aanval en riep via FvD-kanalen haar aanhang op de opnames te delen en lid te worden van de partij.
Kort: de Kamer verschuift van negeren naar open confronteren van FvD, gedreven door zorgen over radicale standpunten en herwonnen politieke invloed, maar de effectiviteit en risico’s van die aanpak blijven onderwerp van debat.