Eerst uw privacy afpakken, daarna pas de controle regelen? Waakhond legt levensgevaarlijke achterstand bij geheime diensten genadeloos bloot

In dit artikel:

De Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) heeft in een recent rapport zware kritiek geuit op de manier waarop de AIVD en MIVD kunstmatige intelligentie en geautomatiseerde algoritmes gebruiken. De diensten zetten deze systemen steeds vaker in om grote hoeveelheden gegevens te verzamelen en te analyseren, terwijl toezicht, wettelijke waarborgen en duidelijke verantwoordelijkheden volgens de toezichthouder tekortschieten.

De CTIVD stelt dat de centrale aansturing onvoldoende is, dat niet goed wordt bijgehouden wat de systemen precies doen en dat bestaande wet- en regelgeving niet adequaat is vertaald naar de dagelijkse praktijk. De toezichthouder waarschuwde hier volgens het artikel al in 2020 voor, maar ziet sindsdien onvoldoende verbetering. Daardoor bestaat het risico dat ook gegevens van onschuldige burgers worden verwerkt zonder effectieve controle op rechtmatigheid en misbruik.

Het artikel plaatst deze bevindingen in het bredere debat over de verhouding tussen nationale veiligheid en privacy. De auteur benadrukt dat krachtige inlichtingendiensten nodig zijn voor contraspionage en terrorismebestrijding, maar dat dit geen vrijbrief mag worden voor grootschalige, ongecontroleerde surveillance. De Tweede Kamer en het kabinet worden opgeroepen de inzet van experimentele AI-systemen op te schorten totdat is vastgesteld dat zij aan de wettelijke eisen voldoen. Het stuk bevat daarnaast promotie voor een betaald DDS-abonnement.