Eerlijker vaccins delen kan in rijke landen levens kosten. Toch moeten we het doen

In dit artikel:

Een studie van de NUS-Lancet PRIME Commission in The Lancet laat zien dat snellere vaccinontwikkeling tijdens een toekomstige wereldwijde grieppandemie het geschatte aantal sterfgevallen wereldwijd kan terugbrengen van 58,5 miljoen naar 23,9 miljoen. Een eerlijkere verdeling op basis van bevolkingsomvang kan bovendien 2,7 miljoen levens redden. Rijke landen zouden daarbij wel relatief meer sterfgevallen kunnen tellen: in het model stijgt hun aantal van 2,4 naar 3,9 miljoen wanneer vaccins niet op koopkracht, maar eerlijker worden verdeeld.

Volgens de auteurs tonen COVID-19, mpox en Ebola aan dat nationale zelfbescherming uiteindelijk de wereldwijde respons verzwakt. Afrikaanse landen kregen tijdens COVID-19 vaak als laatste toegang tot vaccins, waardoor veel mensen kwetsbaar bleven en het virus zich langer kon verspreiden. Effectieve pandemievoorbereiding moet daarom niet alleen draaien om hoe snel rijke landen zichzelf beschermen, maar om de vraag hoe snel iedereen toegang krijgt tot bescherming.

Ook vertrouwen blijkt doorslaggevend. Dezelfde modellering suggereert dat meer vertrouwen in vaccinatie wereldwijd nog 1,9 miljoen levens kan redden. Ervaringen met Ebola in Uganda en de Democratische Republiek Congo, COVID-19 in Afrika en Marburg in Tanzania laten zien dat lokale zorgverleners en gemeenschapsleiders een uitbraak kunnen indammen. Dat vertrouwen ontstaat echter niet tijdens een crisis. Overheden moeten nu investeren in lokale gezondheidssystemen, goed uitgeruste zorgverleners en samenwerking met gemeenschappen, zodat informatie, isolatie, zorg en vaccins ook in de praktijk toegankelijk zijn.