Eerenberg (D66) pakt de vaper met accijns, terwijl zijn eigen kabinet weet dat 87 procent al illegale vapes gebruikt

In dit artikel:

Staatssecretaris van Financiën Eelco Eerenberg (D66) wil vanaf 1 januari 2029 accijns heffen op vapes en navullingen. Die heffing komt bovenop de 21 procent btw en moet ongeveer vergelijkbaar worden met de tabaksaccijns. Volgens Eerenberg moeten hogere prijzen mensen, vooral jongeren, ervan weerhouden vapes te kopen. Nederland wil niet wachten op Europese regelgeving; als de EU eerder met een accijns komt, vervalt het nationale plan.

De auteur betwijfelt echter of de maatregel jongeren effectief beschermt. In een Kamerbrief van 11 juni schreven drie bewindslieden dat 87 procent van de vapegebruikers al een verboden product gebruikt of via een niet-toegestaan verkoopkanaal koopt. Jongeren zouden vooral vapes uit het illegale circuit halen. Een belasting op legale verkoop raakt volgens de auteur daarom vooral volwassenen die hun vape nog bij een reguliere winkel kopen, terwijl illegale verkopers buiten beeld blijven.

Als waarschuwing verwijst het artikel naar de tabaksmarkt. De tabaksaccijns bracht in 2025 2,6 miljard euro op, 15 procent minder dan een jaar eerder. Naast het dalende aantal rokers kopen meer mensen over de grens: in 2024 deed 12 procent dat vaak of altijd, tegenover 5 procent in 2020. Volgens de auteur kan een hogere vape-accijns hetzelfde effect hebben: minder legale verkoop, minder belastinginkomsten en meer illegale handel.

De maatregel komt bovenop bestaande beperkingen. Sinds januari 2024 zijn smaakjes verboden en mogen alleen vapes met tabakssmaak worden verkocht. Rookverboden gelden ook voor vapes. Vanaf naar verwachting juli 2027 of januari 2028 mogen ze bovendien alleen nog in speciaalzaken worden verkocht.

Het opiniërende artikel pleit daarom voor het schrappen van de accijns en voor meer handhaving tegen illegale verkopers. De Tweede Kamer zou het plan moeten afwijzen. De auteur vindt dat de overheid jongeren via leeftijdscontroles en bestrijding van illegale verkoop moet beschermen, in plaats van volwassenen financieel te straffen voor een legale keuze.