"Een wrange boodschap voor slachtoffers", schrijft Van Bruggen (D66), en toch laat ze gevangenen tot 28 dagen eerder gaan
In dit artikel:
Staatssecretaris Claudia van Bruggen (D66) heeft de Tweede Kamer maandag laten weten dat gedetineerden vanaf eind november maximaal 28 dagen eerder naar huis kunnen wegens het tekort aan gevangeniscellen. Tot nu toe was eindverlof van maximaal veertien dagen alleen mogelijk bij straffen tot een jaar. De nieuwe regeling geldt voor gevangenisstraffen tot twee jaar. Veroordeelden voor ernstige gewelds- en zedendelicten zijn uitgesloten. Ook vrouwelijke gedetineerden kunnen voortaan eindverlof krijgen, tot veertien dagen.
Van Bruggen noemt de maatregel noodzakelijk, maar erkent dat die nadelig is voor slachtoffers en afdoet aan de straf die de rechter heeft opgelegd. Ook de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming heeft zorgen over de uitvoerbaarheid. Het eindverlof is bedoeld om de druk op het gevangeniswezen te verlichten, niet als beloning voor goed gedrag.
De mannengevangenissen zitten gemiddeld voor ongeveer 99 procent vol. Ook de maximaal honderd beschikbare politiecellen voor noodopvang waren begin november onvoldoende. Daardoor blijven volgens Van Bruggen structureel tientallen arrestanten op politiebureaus vastzitten. In ambtelijke scenario’s werd zelfs onderzocht of arrestanten rechtstreeks naar huis zouden moeten of bepaalde mensen met een openstaande straf niet meer zouden worden aangehouden wanneer zij toevallig worden aangetroffen.
De capaciteitsproblemen bestaan al langer. Eind 2024 werd voor het gevangeniswezen code zwart afgekondigd, waarna overleg en een actieplan volgden. Een eerste voortgangsrapportage wordt pas aan het einde van dit jaar verwacht. De maatregel leidt tot kritiek, omdat het vonnis van de rechter hierdoor in de praktijk minder lang wordt uitgevoerd en slachtoffers volgens de betrokken ambtenaren worden benadeeld.
Vandaag Inside: René van der Gijp geniet van flauwe grap in nieuw tv-programma van Wilfred Genee