"Een verborgen parel": gerestaureerde turnzaal van Victor Horta in Vilvoorde heropent op Open Monumentendag  

In dit artikel:

Na jaren van leegstand en verval is de historische turnzaal die Victor Horta in 1904-1905 ontwierp in Vilvoorde volledig gerestaureerd. De zaal hoorde bij de vooruitstrevende meisjeskostschool Les Peupliers, waar Horta’s dochter Simone schoolliep. Hij leerde er ook zijn latere tweede vrouw, de Zweedse turnlerares Julia Carlsson, kennen.

De school zette in op intellectuele, humane én lichamelijke ontwikkeling. In de turnzaal werd Zweedse gymnastiek beoefend, een destijds vernieuwende methode die de nadruk legde op gezondheid, houding en ademhaling, in tegenstelling tot de zwaardere, militaristische Duitse gymnastiek. Vanaf 1908 werd de Zweedse variant de standaard in het Belgische onderwijs.

Hoewel de school later verdween, bleef de turnzaal behouden. Ze werd gebruikt door de Stedelijke Academie voor Muziek, Woord en Dans, maar raakte vanaf ongeveer 2000 steeds verder in verval. De ramen waren dichtgetimmerd, delen van de constructie waren verrot en er werden meerdere soorten zwammen aangetroffen. De stad liet het beschermde gebouw uiteindelijk restaureren door aNNo Architecten. De werken duurden ongeveer twee jaar en kostten 2 miljoen euro, waarvan 320.000 euro Vlaamse subsidie.

Zowel het interieur als de buitenkant werd zo veel mogelijk in de oorspronkelijke staat hersteld. De hoge ramen, kleurrijke afwerking, elegante schouwen en handgeschilderde moulures zijn opnieuw zichtbaar. Subtiele art-nouveaudetails, zoals het zweepslagmotief in het staalwerk, verwijzen naar Horta’s stijl. Ook de meer dan 120 jaar oude turntoestellen, waaronder klimrekken, ringen en touwladders, bleven behouden.

De lichte zaal doet opnieuw dienst als dansruimte voor de academie en kan ook buiten de lesuren voor andere activiteiten worden gebruikt. Zo krijgt het beschermde erfgoed opnieuw een publieke en educatieve functie. De gerestaureerde Horta-zaal wordt officieel geopend tijdens Open Monumentendag en is op zondag 13 september gratis te bezoeken van 10 tot 17 uur.