Eén, twee of drie diensten op biddag? Verschillen tussen kerkverbanden

In dit artikel:

Uit gegevens van kerktijden.nl (ongeveer 740 ingevoerde kerkdiensten) blijkt dat de meeste gemeenten binnen de gereformeerde gezindte op biddag twee diensten houden — meestal een middag- en avonddienst. Ruim de helft van de onderzochte kerken kiest daarvoor; de grootste groep (ongeveer 240 gemeenten) kiest voor middag+avond, terwijl circa 170 gemeenten voor ochtend+avond kiezen. Verhoudingen verschillen per kerkverband: in (Oud) Gereformeerde Gemeenten en de Hersteld Hervormde Kerk komt een enkelvoudige dienst nauwelijks voor, terwijl in de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) en de PKN respectievelijk rond 59% en 57% van de gemeenten twee diensten meldt (tegen 37% en 43% met één dienst).

De cijfers zijn niet volledig representatief: veel protestantse gemeenten melden geen biddagdiensten of voeren ze niet in. In Amersfoort bijvoorbeeld bieden slechts drie van de vijftien PKN-gemeenten biddagdiensten aan. Binnen de Gereformeerde Gemeenten (GG) houden 40 van de 148 kerken biddag op afwijkende data (bijv. Zeeuwse gemeenten op Tholen op 25 februari, en gemeentes op Goeree-Overflakkee eerder). Een kleine twintig GG-gemeenten hebben drie diensten; enkele evangelisatieposten (o.a. Amsterdam, Emmen) hebben slechts één.

Bij de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN) domineert eveneens het twee-diensten-model; de meeste diensten vallen op de gebruikelijke biddag, met enkele regionale uitzonderingen. In de Oud Gereformeerde Gemeenten blijken relatief veel gemeenten een eigen biddag te plannen — mogelijk deels doordat leesdiensten vaak niet in het overzicht worden ingevoerd. Vergelijking met voorgaande jaren is lastig omdat het archief op kerktijden.nl slechts circa vijf jaar teruggaat en die periode de coronajaren omvat.

Kort: dubbele diensten zijn het gebruikelijke patroon, regionale tradities en praktische redenen (zoals predikantbeschikbaarheid) verklaren veel variatie in datum en aantal diensten.