Een telefoontje van Donald Pols, hij schaamt zich kapot

In dit artikel:

In het najaar van 2020 ontmoette vakbondsman Roel Berghuis Donald Pols in het FNV-gebouw in Velsen-Noord: Pols toen directeur van Milieudefensie, Berghuis destijds vakbondsbestuurder bij FNV Tata Steel. Beide mannen wilden samenwerken aan een verduurzaming van de staalfabriek in IJmuiden. Samen met andere partijen werd later het Groen Staal-plan gelanceerd, een strategie die zowel door de vakbond als door meerdere nationale milieuorganisaties werd ondersteund en die richting politiek Den Haag werd gecommuniceerd.

Op 5 mei werd bekendgemaakt dat Pols in dienst trad bij Tata Steel Nederland; Berghuis reageerde aanvankelijk positief en zag in Pols iemand die het groen-staalproject kon helpen realiseren. Pols benadrukte daarbij dat staal essentieel is voor de energietransitie — voor windmolens, zonnepanelen en openbaar vervoer.

Op 2 juni kreeg Berghuis tijdens een knipbeurt een schokkend telefoontje van Pols: in de NRC zou een artikel verschijnen over een extreemrechtse periode uit Pols’ jeugd in Zuid-Afrika, toen hij 19 was. Pols kondigde onmiddelijk zijn vertrek bij Tata Steel aan en bood zijn excuses aan. Berghuis beschouwt de onthulling als een onmiskenbare misstap en een drama voor alle betrokkenen, maar vindt vertrek terecht. Tegelijk beschrijft hij in herinneringen hoe Nederlandse staalarbeiders zich in de jaren tachtig en negentig verbonden voelden met de anti-apartheidsbeweging, en hoe de vrijlating van Nelson Mandela diepe emotie opriep.

In het NRC-interview komt Pols schaamtevol maar ook opgelucht over, aldus Berghuis: met de bekennende openheid lijkt ruimte te ontstaan voor verzoening. Berghuis sluit met zijn persoonlijke achtergrond: smelter bij de Hoogovens (1975–1992) en FNV-bestuurder (2020–2022).