Een streepjesoverhemd en brutale vragen, meer had talkshow Jan Lenferink (1945-2026) niet nodig
In dit artikel:
Jan Lenferink legde met Rur (Rechtstreeks uit Richter) het fundament voor wat later het standaardformat van de Nederlandse talkshow zou worden. Zijn carrière nam een onverwachte wending toen hij begin jaren tachtig, nog barman in café Chez Nelly aan de Bethaniënstraat, door Gert‑Jan Dröge werd gevraagd om op zondagmiddag in discotheek Richter een live praatprogramma te presenteren. De eenvoudige maar doeltreffende formule — één gast na de andere, steeds met gelegenheid tot wederzijdse vragen en Lenferink als milde, soms schalkse moderator — bleek snel publieksaantrekkelijk.
In 1983 maakte Veronica Rur landelijk televisie en het programma werd een sensatie doordat het privévragen en onthullingen op de voorgrond plaatste in een tijd dat dat ongebruikelijk was. Lenferink zette vaak bekende namen uit de entertainmentwereld naast politici en schrijvers, en stuurde gesprekken zowel op inhoud als emotie aan. Zijn eigen stijl — het gestreepte overhemd, een stropdas, het glas melk naast zich en de herkenbare Wagner‑tune met de ronkende introductie van Anton Kothuis — maakte hem tot een televisiester. Zelf relativeerde hij het succes: “Het is een programma waarvan iedereen denkt: dat kan ik ook. En dat is prima,” zei hij later, waarmee hij afstand nam van verhevenheid rond zijn format.
Na een uiteenvallen van de samenwerking met Dröge verhuisde Rur meerdere keren: opnames vonden plaats in locaties als de RoXy, de Plantage en later in Lenferinks eigen café Royal in de Gravenstraat. Veronica stopte de show in 1992 met het oordeel dat het zijn beste tijd had gehad. Lenferink probeerde een doorstart bij RTL en in 2002 verscheen Rur nog kortstondig bij SBS6, maar de formule was inmiddels door concurrenten als Sonja Barend en Ivo Niehe ingehaald. De reputatie van het programma bleef groter dan de kijkcijfers.
Buiten televisie bouwde Lenferink een oeuvre op als columnist voor onder meer Het Parool, Haagse Post en NRC Handelsblad, waar hij in milde, ironische bewoordingen over maatschappelijke thema’s schreef. Zijn imago van relschopper kreeg extra brandstof door een beruchte reportage bij het clubhuis van de Amsterdamse Hells Angels, waarin hij – spelend met theatrale gebaren zoals het aanbieden van taart aan nieuwsfiguren en zelfs koningin Beatrix – in 1991 door de Angels met een taart werd bekogeld en bijna mishandeld.
Na het einde van Rur leefde Lenferink relatief teruggetrokken; hij hield persoonlijke vragen zoveel mogelijk buiten beeld en sprak het liefst in rake one‑liners. Hij overleed afgelopen vrijdag op 80‑jarige leeftijd. Zijn nalatenschap is zichtbaar in de hedendaagse talkshowcultuur: de openhartige, soms confronterende mix van gasten en het streven naar een sfeer waarin zowel luchtigheid als serieuze onderwerpen dicht bij elkaar liggen.