Een praatclub erbij: heeft Europa's Veiligheidsraad kans van slagen?

In dit artikel:

Ursula von der Leyen wil een Europese Veiligheidsraad oprichten om gezamenlijke dreigingen te bespreken en Europa strategisch zelfstandiger te maken. Ze kondigde het plan woensdag aan tijdens haar toespraak over de Staat van de Europese Unie. Naast de EU-landen zouden ook het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen, Oekraïne en Canada kunnen deelnemen.

Het voorstel past bij de veranderde koers van Von der Leyen. Waar haar eerste termijn sterk in het teken stond van de Green Deal, bepaalden de coronapandemie, de oorlog in Oekraïne en de terugkeer van Donald Trump als president van de Verenigde Staten steeds meer de Europese agenda. Brussel wil daarom dat Europa beter op eigen benen kan staan.

De nieuwe raad zou volgens Von der Leyen geen alternatief voor de NAVO worden. Dat is ook niet realistisch: de Verenigde Staten leveren het grootste deel van de militaire capaciteit van het bondgenootschap, terwijl Europa afhankelijk blijft van de Amerikaanse nucleaire bescherming en NAVO-commandostructuren. De raad moet vooral een overlegplatform worden voor landen die nauw bij de Europese veiligheid betrokken zijn, zonder Washington rechtstreeks uit te dagen.

In Brussel is echter veel scepsis. Critici vinden dat Europa al te veel overlegorganen heeft, maar te weinig concrete actie onderneemt. Een EU-diplomaat bespotte de opeenstapeling van vergaderingen. Ook Denemarken, waarvan premier Mette Frederiksen als mogelijke voorzitter wordt genoemd, reageert terughoudend. De Deense twijfel onderstreept dat Von der Leyens plan politiek nog weinig draagvlak heeft en mogelijk te vroeg is aangekondigd.