Een opmerkelijke draai: Iran zegt aanvallen op buurlanden te stoppen

In dit artikel:

De Iraanse president Masoud Pezeshkian heeft in een televisietoespraak zijn excuses aangeboden aan buurlanden die de afgelopen dagen door Iraanse wapens zijn geraakt. Hij zei dat het niet de bedoeling was het grondgebied van buren te schenden. Tegelijkertijd wijzen analisten erop dat Iran ogenschijnlijk van tactiek verandert en dat veel aanvallen niet alleen Amerikaanse bases troffen maar ook olie-infrastructuur, civiele vliegvelden en zelfs hotels in de Golfregio.

Midden-Oostenexpert Koert Debeuf legt uit dat Iran met die bredere doelwitten ook het mondiale economische systeem wilde raken: door de olie- en gastoevoer te beschadigen — onder meer door productie van vloeibaar gas in Qatar stil te leggen en scheepvaart via de Straat van Hormuz te belemmeren — ontstaat indirecte druk op de VS en diens regionale bondgenoten. In plaats van hen tot afstand van de VS te bewegen, heeft de aanpak echter geleid tot scherpe veroordelingen door omringende landen en versterkte samenwerking met de Amerikanen.

Ook zijn er militaire verklaringen voor de recente kentering: er zouden minder raketten beschikbaar zijn of lanceerplatformen uitgeschakeld zijn, waardoor Iran minder grootschalig kan reageren. Debeuf wijst bovendien op gedeeltelijke decentralisatie van commandostructuren nadat er een aanval op opperste leider ayatollah Khamenei plaatsvond; lokale commandanten kunnen daardoor zelfstandig doelen kiezen, wat onbedoelde grensoverschrijdingen kan veroorzaken.

Hoewel de oorlog de relaties met Golfstaten als Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten heeft onder druk gezet, blijven diplomatieke kanalen open — Saoedi-Arabië voert gesprekken met Teheran om verdere escalatie te voorkomen — en lijkt er geen definitieve breuk.