Eén nieuwe Volkert is al genoeg

donderdag, 8 mei 2025 (19:08) - De Telegraaf

In dit artikel:

Deze week is het 23 jaar geleden dat politicus Pim Fortuyn werd vermoord door Volkert van der Graaf, lid van de Vereniging Milieu-Offensief. Van der Graaf rechtvaardigde zijn daad door Fortuyn als een bedreiging voor de samenleving te zien, maar kreeg geen levenslange gevangenisstraf omdat de rechtbank vond dat dit incident het voortbestaan van de democratie niet in gevaar bracht. Deze uitspraak roept vragen op over hoe de rechtstaat en democratie worden beschermd tegen politieke geweldpleging.

De Nederlandse inlichtingendienst AIVD signaleert drie hoofdbronnen van terroristische dreiging: extreemlinks, extreemrechts en extremistische islam. Hoewel extreemrechts historisch als grootste gevaar wordt gezien, zijn aanslagen door extreemrechtse groepen relatief zeldzaam in Nederland en Europa, met uitzondering van de aanslag van Anders Breivik in Noorwegen. De islamitische extremisten vormen daarentegen de grootste bedreiging wereldwijd, met aanslagen variërend van 9/11 in de VS tot de moord op Theo van Gogh in Nederland. Extreemlinks, vaak verweven met milieu- en klimaatactivisten, heeft eveneens een gewelddadig verleden, zoals blijkt uit acties tegen politieke figuren in het verleden.

De milieubeweging, met groepen als Extinction Rebellion, staat dicht bij de reguliere politiek en wordt soms openlijk gesteund, ondanks dat hun activisme grensoverschrijdend kan zijn. Extinction Rebellion voert bijvoorbeeld acties die wetten overtreden, zoals het blokkeren van wegen en het bekladden van kunstwerken. Deze organisaties zijn gedreven door de overtuiging dat de planeet moet worden gered en dat daarbij de gebruikelijke regels kunnen worden genegeerd. Deze combinatie van absolutisme en de bereidheid om juridische grenzen te overschrijden, wordt als gevaarlijk gezien, vooral omdat sommige politieke en bedrijfsleiders zich identificeren met de doelen van deze bewegingen.

De moord op Fortuyn toont volgens de analyse dat dergelijk geweld niet plotseling ontstaat, maar wordt gevoed door een klimaat van hevige politieke polarisatie en agressieve uitspraken van prominente politici en activisten, die Fortuyn herhaaldelijk neerzetten als een bedreiging of zelfs “minderwaardig mens”. Dit droeg bij aan een sfeer waarin een gedreven individu radicale acties overwoog en uitvoerde.

Hoewel de meeste aanhangers van milieu- en natuurbewegingen vreedzaam zijn, blijft het risico bestaan dat een enkeling geïnspireerd door deze radicale overtuigingen tot gewelddadige daden overgaat, wat nieuwe tragedies kan veroorzaken. Dit benadrukt de noodzaak van waakzaamheid ten aanzien van extremisme in al zijn vormen, ook binnen bewegingen die ogenschijnlijk het algemeen belang dienen.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Johan Derksen ziet groei Wibra: 'Teken dat het slecht gaat met economie'