Een nieuwe premier, een nieuw Hongarije? Péter Magyar staat voor heel wat uitdagingen
In dit artikel:
Péter Magyar heeft vandaag de eed afgelegd als nieuwe premier van Hongarije. Zijn partij Tisza behaalde bij de verkiezingen een comfortabele tweederdemeerderheid in het parlement, waarmee na zestien jaar het bewind van Viktor Orbán abrupt is beëindigd. De overwinning leidde in Boedapest tot feeststemming en hoge verwachtingen onder kiezers die snelle verandering willen.
De directe prioriteiten van de nieuwe regering zijn duidelijk: het vrijspelen van miljarden euro’s aan bevroren EU-gelden en het aanpakken van grootschalige corruptie. Onder Orbán hield de EU vanwege rechtsstaatproblemen ongeveer 17 miljard euro tegen, waarvan circa 10 miljard uit het coronavirus-herstelfonds — met een kritische deadline eind augustus voor opname. Magyar ontving al snel een Europese delegatie en sprak ook met Commissievoorzitter Ursula von der Leyen in Brussel om opties te bespreken, maar de EU lijkt niet geneigd gelden uitsluitend op politieke beloften vrij te geven. De ervaring met Polen na de verkiezing van Donald Tusk laat zien dat beloften onvoldoende zijn als hervormingen niet worden doorgevoerd.
Om aan de EU-voorwaarden te voldoen moet Hongarije onder meer de ongebreidelde invloed van politieke netwerken inperken en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht herstellen. Magyar heeft aangekondigd een nieuw anti‑corruptieorgaan op te richten en wil aansluiting zoeken bij het Europees Openbaar Ministerie, dat speciaal misbruik van Europees geld kan onderzoeken. De precieze bevoegdheden van het voorgestelde orgaan zijn nog onduidelijk, maar de aankondigingen hebben al geleid tot kapitaalvlucht en pogingen van voormalige Orbán‑nabije figuren om bezittingen naar het buitenland te verplaatsen of hun bedrijven te herstructureren. Een opvallende ontwikkeling is dat een eigenaar van een mediabedrijf, dat veel campagnes voor Orbán verzorgde, verklaarde het bedrijf aan de staat over te willen dragen; de politie startte een onderzoek naar mogelijk misbruik van overheidsgeld.
Ook de staatsmedia staan hoog op de hervormingsagenda. Onder Orbán waren openbare zenders sterk pro‑regering; Magyar kondigde aan de uitzendingen tijdelijk te onderbreken totdat onafhankelijke berichtgeving gegarandeerd kan worden. Zijn verschijning in de openbare omroep was de eerste in twee jaar.
De praktische uitvoering van het beleid is mogelijk de grootste hobbel. De Tisza-fractie bestaat grotendeels uit nieuwkomers zonder ruime politieke ervaring en verenigt uiteenlopende stromingen die vooral één gemeenschappelijke noemer hadden: vertrek van Orbán. Het kabinet zal nu inhoudelijke keuzes moeten maken over zaken als onderwijs, gezondheidszorg en LHBT‑rechten; zulke gedetailleerde debatten zijn in Hongarije jarenlang verwaarloosd, waarschuwen waarnemers. Die institutionele en organisatorische leemten kunnen de snelheid van hervormingen aan banden leggen, ondanks de ruime parlementaire meerderheid.
Samengevat: Magyar heeft een sterk mandaat en concrete doelstellingen — EU-gelden terugwinnen, de rechtsstaat herstellen en corruptie bestrijden — maar staat onder tijdsdruk en zal zowel intern als Europees draagvlak moeten opbouwen om zijn beloften om te zetten in blijvende verandering.