Een Nederlands schip zou deze week wapens hebben afgeleverd in Israël
In dit artikel:
Het Nederlandse vrachtschip De Rijnvliet heeft naar verluid deze week munitie naar Israël gebracht, hetgeen vragen oproept over naleving van het internationaal recht. Ierse onderzoeksjournalisten van The Ditch zagen vorige week op Vesselfinder dat Haifa als bestemming stond; kort daarna werd die bestemming op de site gewijzigd in Limassol (Cyprus). Volgens het European Legal Support Center (ELSC) wijst die wijziging samen met het wegvallen van locatie-updates sinds zondag erop dat Limassol een ‘spookbestemming’ was en dat het schip waarschijnlijk wél in Haifa is aangekomen. De vermoedelijke aankomst vond plaats maandagochtend.
Het vervoer zou bestaan uit bomhulzen en patroonhulzen; The Ditch meldt dat die afkomstig zijn uit fabrieken van Elbit Systems (South Carolina) en de Wieland Group (New York), met Israel Military Industries Systems als afnemer. Hoewel het materiaal niet Nederlands is, voer het onder Nederlandse vlag, wat volgens ELSC-jurist Daan de Grefte ook staatsaansprakelijkheid en naleving van internationaal recht op Nederland afroept. Hij wijst op verplichtingen uit onder meer het internationaal wapenhandelverdrag en op het tussenvonnis van het Internationaal Gerechtshof (ICJ) van januari 2024, waarin werd vastgesteld dat er aannemelijke kans is dat in de Gazastrook ernstige schendingen en mogelijk genocide plaatsvinden en dat staten alles moeten doen om dat te voorkomen.
Na publicatie werd de bedrijfswebsite van rederij Hartel Shipping and Chartering offline gehaald; telefonisch contact liep op onduidelijkheden uit. ELSC heeft de Ierse verzekeraar Northstandard EU DAC gewaarschuwd dat deze mogelijk mede aansprakelijk is voor het faciliteren van oorlogsmisdaden, maar ontving geen reactie. Internationale activistische netwerken zoals Progressive International en de Hague Group signaleerden de zaak eveneens en pleiten voor het tegenhouden van bewapende schepen richting Israël.
De Nederlandse rederskoepel KVNR noemt het een bedrijfsspecifieke kwestie en laat respons over aan het bedrijf zelf. De Grefte is kritisch over hoe Nederland zich tot zijn verplichtingen als derde land opstelt en stelt dat meer actie noodzakelijk is om medeplichtigheid aan mogelijke oorlogsmisdaden te voorkomen. Volgens hem is dit het eerste bekende voorbeeld sinds 7 oktober 2023 van een Nederlands-flaggeschip dat wapens naar Israël lijkt te hebben vervoerd, maar eerdere gevallen kunnen door spookbestemmingen onopgemerkt zijn gebleven.