Een miljoen euro voor de roemruchte Zuiderkerk in Assen, wat heb je dan voor dat geld?
In dit artikel:
De Zuiderkerk aan de Zuidersingel in Assen, een honderd jaar oud rijksmonument, staat sinds ruim een halfjaar te koop met een vraagprijs van ongeveer één miljoen euro. Het gebouw, ontworpen door architect Smallenbroek in de jaren 1923–1925 met invloeden van de Amsterdamse School, heeft een kruisvormige plattegrond en verkeert grotendeels nog in originele staat: het paars geschilderde gewelf, het orgel, de oude preekstoel, kandelaars en veel originele details zijn behouden gebleven.
Sinds acht jaar is in de kerk de evangelische gemeente Life Assen gevestigd, geleid door voorganger Arnoud Sturing (45) en zijn vrouw Patricia (49). Zij kochten het pand destijds van de PKN en gebruikten ook de aangebouwde kosterswoning en vergaderlokalen; de woning bood het gezin eerst woon-werkcombinatie met vier slaapkamers en tuin, later raakte die ruimte nodig voor kinder- en groepswerk. Sturing, geboren en getogen in Assen, heeft een persoonlijke band met het gebouw: zijn overgrootvader werkte mee aan de bouw in de jaren twintig. Over de verkoop zegt hij: „We hopen dat er nu weer een kerk in komt, dat zou het mooist zijn”, maar het belangrijkste is volgens hem dat het een maatschappelijke bestemming krijgt en dat de nieuwe eigenaar goed voor het monument zorgt.
De Zuiderkerk is ook historisch opmerkelijk vanwege de synode van 1926, die hier landelijke bekendheid verwierf door een theologisch conflict over de vraag of de slang in het paradijs daadwerkelijk gesproken had; dat leidde destijds tot schorsing van dominee Geelkerken en uiteindelijk tot een kerkscheuring. Die episode heeft de reputatie van het gebouw mede bepaald.
Aanpassingen door Life Assen zijn relatief terughoudend: de kerkbanken op de begane grond zijn met vergunning verwijderd om ruimte te maken voor een koffieruimte; boven zijn tweedehands bioscoopstoelen geplaatst, terwijl op de zijgalerijen de rode kerkbanken bewaard zijn gebleven om het historische interieur te tonen. Een kleurenonderzoek dat door Sturing is laten uitvoeren toont eerdere felle kleurenlagen aan; dat onderzoek wordt bij de verkoop meegeleverd en kan voor een eventuele restauratie naar oorspronkelijke kleuren worden gebruikt. Verder zijn er duurzame en onderhoudsverhogende investeringen gedaan: 32 zonnepanelen op het dak, nieuwe ketels en isolatie van het kerkgewelf. Als rijksmonument komt het pand in aanmerking voor subsidies voor onderhoud; het orgel blijft aanwezig maar vergt nog afstemming en onderhoud door een koper.
Life Assen verhuist eind dit jaar naar een bedrijfspand op het Stadsbedrijventerrein (Winkler Prinsstraat) omdat de huidige locatie te klein is geworden: de gemeenschap telt circa 550 deelnemers, terwijl de Zuiderkerk bij 350 al vol is; de nieuwe locatie biedt plaats aan ongeveer 750 stoelen en meer parkeerruimte. De verkoop verloopt via erfgoedmakelaar Redres uit Hilversum; er zijn al belangstellenden geweest maar nog geen concrete biedingen. Sturing benadrukt dat er geen haast is: een rijksmonument als dit vraagt tijd en geduld om een passende nieuwe bestemming te vinden.