Een lesje crossfit in de ochtend of tennissen in de avonduren: op welk tijdstip is sporten beter?

In dit artikel:

Het tijdstip waarop iemand sport beïnvloedt zowel de prestaties als mogelijk de gezondheid. Dat komt doordat niet alleen de hersenen, maar ook spieren en andere organen een eigen biologische klok hebben. Licht stuurt vooral de centrale klok aan; beweging en voeding helpen de klokken in onder meer spieren en spijsvertering gelijk te lopen met de omgeving.

Voor maximale spierkracht en conditie ligt het gunstigste moment meestal tussen 16.00 en 20.00 uur. Onderzoek naar olympische zwemmers laat eveneens zien dat prestaties doorgaans het best zijn in de late namiddag en het minst goed in de vroege ochtend of late avond. De lichaamstemperatuur speelt daarbij een belangrijke rol: die is in de namiddag hoger en hangt samen met betere fysieke prestaties.

Niet elke inspanning volgt echter hetzelfde patroon. Voor activiteiten waarbij precisie belangrijk is, zoals tennis, kunnen de ochtenduren juist voordeel bieden. Een tennisser kan ’s avonds harder slaan, maar ’s ochtends nauwkeuriger mikken.

Wie vooral beweegt voor de gezondheid, heeft volgens onderzoek mogelijk extra baat bij ochtendtraining. Een analyse van gegevens van honderdduizenden Britten uit de UK Biobank bracht ochtendbeweging in verband met een lager risico op een beroerte en hartaanval. Ook de stemming leek er meer van te profiteren en het risico op depressie was lager dan bij bewegen in de middag. Beweging op andere momenten blijft overigens gezond.

De invloed van het dagritme blijkt ook uit een analyse van vier decennia American football. Westkustteams wonnen avondwedstrijden meer dan twee keer zo vaak van ploegen uit het oosten. Hun biologische ritme sloot op dat moment beter aan bij de wedstrijdtijd, terwijl oostkustspelers fysiologisch al dichter bij hun nacht zaten.

Het ideale tijdstip verschilt wel per persoon. Vooral intensief sporten laat op de avond kan de nachtrust verstoren; een late maaltijd daarna kan bovendien de klok van de spijsvertering ontregelen. Daarom is het verstandig rekening te houden met het eigen slaapritme en verschillende trainingstijden uit te proberen. Rustige beweging in de avond kan een alternatief zijn voor een zware sessie.