Kwart eeuw na 9/11 wordt ook stilgestaan bij de 'ruim 9000' latere slachtoffers

In dit artikel:

Bij de 25-jarige herdenking van de aanslagen van 11 september 2001 wordt dit jaar voor het eerst officieel stilgestaan bij de duizenden mensen die later overleden aan ziekten door de giftige stoffen op Ground Zero. Tijdens de ceremonie klinkt daarom een zevende bel, naast de zes bellen voor de vier vliegtuigcrashes en de instorting van de twee WTC-torens.

Bij de aanslagen kwamen bijna drieduizend mensen om. Naar schatting zijn inmiddels ongeveer negenduizend anderen overleden aan kanker en andere aandoeningen die verband houden met hun blootstelling aan het stof en de rook. Een van hen was brandweerman Bill Gormley, die maandenlang zonder voldoende adembescherming op de rampplek werkte. Hij kreeg in 2016 een agressieve vorm van kanker en stierf een halfjaar later. Zijn dochter Bridget maakte hierover de documentaire *Dust* en noemt de zevende bel een passende erkenning voor de latere slachtoffers.

Ook aannemer John Feal werd ernstig ziek en gewond tijdens de bergingswerkzaamheden. Nadat zwaar staal op zijn voet was gevallen, onderging hij 46 operaties. Feal zette zich daarna in voor de slachtoffers en richtte de FealGood Foundation op. Samen met komiek Jon Stewart lobbyde hij in Washington voor medische hulp en compensatie. Dat leidde tot de Zadroga Act, genoemd naar politieagent James Zadroga, die overleed aan een longziekte die hij op Ground Zero opliep.

De wet voorziet in een gezondheidsprogramma en schadevergoedingen voor mensen die na de aanslagen in Lower Manhattan woonden of werkten en pas later ziek werden. De overheid erkent inmiddels 69 soorten kanker als mogelijk gevolg van de blootstelling. Volgens letselschadeadvocaat Michael Barash kunnen ook Nederlanders en andere niet-Amerikanen aanspraak maken op een vergoeding van ongeveer 250.000 dollar. Nabestaanden van overleden kankerpatiënten kunnen 300.000 tot 400.000 dollar ontvangen.

De toekomst van de zorg voor deze groep blijft echter onzeker. Bezuinigingen op het WTC Health Program door de regering-Trump werden na protesten teruggedraaid, maar tientallen ontslagen medewerkers kregen hun baan nog niet terug. Voor Feal betekent de officiële erkenning tijdens de herdenking desondanks veel: na 25 jaar krijgen ook de mensen die door de nasleep van 9/11 stierven een zichtbare plaats bij de ceremonie.