'Een kogel door het voorhoofd' mag je een politicus niet toewensen, ook al was 'het niet zo bedoeld', legt de rechter uit
In dit artikel:
Dat het beleid van platforms zoals Instagram en X—waar bedreigende berichten soms blijven staan—niet betekent dat zulke uitlatingen onder de Nederlandse wet zijn toegestaan, bleek maandag in een themazitting bij de politierechter in Den Haag. Vier mannen stonden terecht voor bedreigingen richting politici tussen 2021 en 2025; de rechtbank kwalificeerde de bedreigingen als agressief en ver over de grens.
De bedreigde politici waren Sjoerd Sjoerdsma (D66), Jan Paternotte (D66), Stephan van Baarle (Denk) en Hugo de Jonge (CDA). Drie van de vier incidenten speelden zich online af; alleen De Jonge kreeg in 2021 een fysieke dreiging in de vorm van een envelop met wat bleek waspoeder, maar waarvan de tekst op de buitenkant een gevaarlijke inhoud suggereerde. De afzender (61, uit Zevenhuizen) was tegen het coronabeleid en mogelijk licht verstandelijk beperkt; de rechter legde hem een taakstraf van 30 uur op.
Drie verdachten bekende wel en stelden dat ze het niet zo bedoeld hadden of de wettelijke consequenties niet hadden overzien. De enige ontkenner was een Belgische man die Sjoerdsma bedreigde; de rechter vond het bewijs voldoende en legde hem een voorwaardelijke gevangenisstraf van één week op. Een afwezige verdachte die Paternotte op Instagram een “kogel in het voorhoofd” toewenste kreeg een werkstraf van 80 uur; hij zei tijdens het politieonderzoek het snel getypt te hebben en dat Paternotte uit zijn algoritme moest blijven. De man die Van Baarle bedreigde via een reactie op X kreeg 120 uur taakstraf en twee weken voorwaardelijk—ook vanwege andere haatuitlatingen richting minderheidsgroepen—en zei spijt te hebben.
Het Openbaar Ministerie benadrukte in de zitting dat politici zonder angst hun werk moeten kunnen doen, omdat dat essentieel is voor de democratie; bedreigingen kunnen leiden tot zelfcensuur en een verarming van het politieke debat. De cijfers illustreren de toename: meldingen van bedreigingen zijn in tien jaar ruim verdubbeld. Waar het OM in 2015 nog 200 meldingen ontving (92 strafbaar), waren dat er vorig jaar 493 (356 strafbaar); in 2022 piekten de meldingen naar 1.125, waarvan 889 strafbaar werden geacht. Veel online bedreigingen zijn moeilijk te vervolgen omdat verdachten niet altijd opgespoord kunnen worden; in 2025 werden daardoor ruim tweehonderd zaken niet verder behandeld.
De Haagse zitting was de eerste themazitting waarbij meerdere relatief eenvoudige bedreigingszaken tegelijk werden behandeld en direct werden beslecht. Het OM wil dergelijke zittingen vaker organiseren. Dinsdag volgt in Leeuwarden een zaak tegen een 29-jarige man die verdacht wordt van online bedreigingen van Frans Timmermans.