Een kijkje in de keuken bij het NEM Meetprogramma Vleermuistransecttellingen
In dit artikel:
Tussen 15 juli en 15 september rijden vrijwilligers door heel Nederland met een speciale batdetector om vleermuisgeluiden automatisch te registreren. Het Meetprogramma Vleermuistransecttellingen (NEM‑VTT) telt dit jaar circa 102 autoroutes die elk twee keer per jaar door 31 teams worden afgelegd; voor meerdere teams is aanvullende vrijwilligerskracht welkom.
De NEM‑VTT is onderdeel van de landelijke NEM‑programma’s (waaronder Wintertellingen en Zoldertellingen) en is opgezet omdat veel verblijfplaatsen van vleermuizen — zoals boomholten, spouwmuren en dakspalten — moeilijk direct te tellen zijn. In plaats daarvan worden vaste transecten met de auto jaarlijks in hetzelfde seizoen gereden. Routes zijn geselecteerd op basis van geschikte habitats voor de vier doelsoorten (rosse vleermuis, ruige dwergvleermuis, gewone dwergvleermuis en laatvlieger) en op bereikbaarheid via wegen. De batdetectors (onder andere Batlogger‑apparatuur) leggen de echogeluiden vast, zodat later analyse mogelijk is.
Vrijwilligers vormen de ruggengraat van het project. In 2026, door de VN uitgeroepen tot Internationaal Jaar van de Vrijwilliger, belicht de Zoogdiervereniging het belang van deze inzet. Gerrie Abel is een voorbeeld: hij doet bijna sinds het begin mee (sinds 2015), heeft routes gereden en teamcoördinatie gedaan, en heeft door training vaardigheden opgebouwd om geluiden te herkennen en bestanden te analyseren. Hij ervaart het werk als educatief en aantrekkelijk door de variatie in landschappen — van bossen en landbouw tot watergebieden — en door het ontdekken van duidelijke habitatpatronen en af en toe onverwachte soorten als bijvangst. De transecten worden doorgaans met zo’n 25 km/u afgelegd, wat tijd biedt om ervaringen met bijrijders uit te wisselen.
Wie wil meehelpen kan zich aanmelden; teams die versterking zoeken zijn onder meer in Deventer, Venlo, Boxmeer, Friesland, Roermond, het Gooi, Noord‑Holland, Roosendaal en Eindhoven. De Zoogdiervereniging biedt trainingen en begeleiding; deelname ondersteunt het nationale inzicht in populatieontwikkelingen van verschillende vleermuissoorten.