Eén keer trek je de conclusie, de keuzevrijheid van de VVD is een illusie

In dit artikel:

De auteur raakt gefrustreerd door stapelacties van supermarkten — bijvoorbeeld “2e halve prijs” of “3 voor 2” — en ziet dat niet als een onschuldige korting maar als een commercieel middel om consumenten meer te laten kopen dan ze nodig hebben. Bij de AH-webwinkel en in een gesprek op Radio 1 (programma Dit Is De Dag) lichtte Babs van der Staak (Consumentenbond) toe dat zulke bulkaanbiedingen vooral ongezonde producten betreffen en dat ze mensen ertoe aanzetten meer te consumeren. Bovendien zijn die acties niet voor iedereen even bruikbaar: wie weinig opslag- of vriesruimte heeft of met de fiets winkelt, kan niet zomaar profiteren van stapelkortingen.

VVD-Kamerlid Arend Kisteman verzet zich tegen ingrijpen en noemt het een kwestie van consumentenkeuze en ondernemersvrijheid. De auteur ziet die reflex vaak terugkomen: tegenstanders van regels noemen het “betutteling”, terwijl die regels juist de toekomstige keuzevrijheid van mensen zouden beschermen. Wetenschappelijk en commercieel bewijs wijst volgens de schrijver uit dat stroperige marketingconsumenten wél beïnvloedt; mensen gebruiken meer van een product als ze er meer van in huis hebben, en worden zo beperkt in hun latere keuzevrijheid (bijvoorbeeld het uitproberen van een ander merk of winkel).

Het essay trekt een parallel met recent advies van de Europese Commissie en het Internationaal Energieagentschap om energiegebruik te verminderen nu schaarste dreigt. Ook daar klinkt bij de VVD hetzelfde bezwaar tegen overheidsaanwijzingen. De kernboodschap: schijnbare vrijheid op korte termijn — volgen van impulsen of negeren van beleidsaanwijzingen — kan leiden tot collectieve nadelen en verlies van reële vrijheid later. De auteur pleit ervoor om “betutteling” te herwaarderen als mogelijke bescherming van onze toekomstig zelf en van de vrijheid om werkelijk bewuste keuzes te blijven maken.