Een jaar Trump op het wereldtoneel: internationale orde voorgoed veranderd
In dit artikel:
Precies een jaar na zijn inauguratie blijkt Donald Trump Europese partners fors onder druk te zetten: hij maakte openlijk aanspraak op Groenland en lijkt steeds minder belang te hechten aan de naoorlogse internationale orde die de VS zelf hielp opbouwen. America-correspondent Erik Mouthaan zat vorig jaar in Washington en herinnert zich hoe Trumps retoriek over “groei” niet alleen nationale trots bleek, maar ook territoriale ambitie verhulde.
Expert Laurien Crump (Radboud Universiteit) ziet een rode draad: Trump werkt met machtspolitiek en breekt systematisch ambtelijke en multilaterale afspraken af. Dat blijkt uit een reeks ingrijpende acties het afgelopen jaar: het afdwingen van een staakt-het-vuren in Gaza, het verhogen van druk op NAVO-bijdragen, inmenging in Venezuela, aanvallen op Iraanse nucleaire doelen en het uitnodigen van Poetin naar Alaska. Financiële en geopolitieke motieven lopen daarbij vaak samen; Trump richt zich nadrukkelijk op grondstoffen zoals zeldzame aardmetalen, cruciaal voor batterijen, chips en toekomstige AI- en datatechnologieën — ook aanwezig in Groenland en Oekraïne.
Mouthaan schetst Trump als dealmaker: snelle successen, foto’s en door naar de volgende zet. Dat levert politieke winst op (zoals hogere defensie-uitgaven van NAVO-leden), maar ondermijnt tegelijkertijd voorspelbaarheid en samenwerking. Europa staat daardoor voor een testjaar: hoe reageer je op een voormalige beschermheer die nu eigen belangen doorzet?
Crump pleit voor tegenkracht: gebruik handelsmacht om de VS pijn te doen als dat nodig is — bijvoorbeeld via beperkingen op Amerikaanse techbedrijven — en denk strategisch buiten bestaande kaders (inclusief de complexe relatie met het Verenigd Koninkrijk). Als illustratie van Trumps werkwijze raadt zij een oud Playboy-interview uit 1990 aan, waarin zijn harde, pushende onderhandelingstijl al duidelijk naar voren komt; volgens Crump is het reageren met toegeven precies wat die aanpak in stand houdt.