Een jaar na Trumps rode loper voor Poetin in Alaska liggen de onderhandelingen stil

In dit artikel:

Een jaar na de top van Donald Trump en Vladimir Poetin in Anchorage is onduidelijk wat de Amerikaanse en Russische president daar precies hebben besproken. De bijeenkomst eindigde zonder gezamenlijke verklaring of persvragen, en een vervolg in Moskou kwam er niet. Volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zijn er destijds helemaal geen afspraken gemaakt. Russische functionarissen verwijzen desondanks geregeld naar de vermeende ‘geest van Anchorage’. Deskundigen denken dat die samenwerking nooit werkelijk heeft bestaan.

Ruslandkenner Hubert Smeets en oorlogsstudieshoogleraar Frans Osinga zien geen diplomatieke vooruitgang. Zij menen dat Trump aanvankelijk bereid leek Oekraïne tot territoriale concessies en het opgeven van een mogelijk NAVO-lidmaatschap te bewegen, zonder duidelijke Amerikaanse veiligheidsgaranties. Moskou zou inmiddels minder op Trump inzetten en zich sterker richten op escalatie en de verdere economische en fysieke verwoesting van Oekraïne. Daarbij wordt ook de militaire steun van Noord-Korea openlijker.

De frontlinie is volgens Osinga grotendeels onveranderd sinds het voorjaar van 2022. Oekraïne houdt stand en verstoort de Russische logistiek effectief, wat de positie van president Volodymyr Zelensky heeft versterkt en Europa tijd geeft om zich strategisch voor te bereiden. Tegelijk kampt Oekraïne met een ernstig tekort aan Amerikaanse Patriot-raketten, die nodig zijn om Russische ballistische raketten en aanvallen op steden en infrastructuur af te slaan. Een Amerikaanse toezegging om Patriots in Oekraïne te laten produceren werd kort daarna gedeeltelijk teruggedraaid.

Oekraïne probeert Rusland onder druk te zetten met droneaanvallen diep achter de linies en aanvallen op de energie-infrastructuur. Het is echter onzeker of de oplopende kosten en schade president Poetin tot concessies dwingen, omdat zijn prestige sterk aan het voortzetten van de oorlog verbonden is. De eerdere Europese hoop op een bevroren front en een gewapende vrede is volgens Smeets inmiddels verdwenen.