Een jaar na Trumps importheffingen, hoe staan we ervoor?
In dit artikel:
Een jaar na de aankondiging van president Trump van grootschalige importheffingen — die hij bij aanvang als een bevrijdingsactie bestempelde — blijkt de handelsspanningen met hogere tarieven en juridische strijd te hebben geleid tot duidelijke economische gevolgen in de VS en voor handelspartners zoals Nederland.
Wat is er gebeurd en wanneer
- Bij Trumps aantreden in januari 2025 lag de gemiddelde Amerikaanse importtarief onder de 3 procent. In de eerste maanden van zijn presidentschap begonnen tarieven te stijgen (onder meer voor staal in maart), waarna in april grootschalige verhogingen volgden.
- In februari verbood het Amerikaanse Hooggerechtshof de oorspronkelijke ‘Liberation Day’-heffingen omdat de president daarvoor een noodwet gebruikte die volgens de rechters niet van toepassing was.
- Kort daarna voerde Trump via een andere wettelijke basis tijdelijke minimumheffingen van 10 procent in op wereldwijde invoer; die maatregel geldt 150 dagen voordat het Congres over verlenging moet stemmen.
Wie betaalt en wat zijn de effecten
- Uit berekeningen van de Amerikaanse centrale bank blijkt dat buitenlandse exporteurs uiteindelijk maar een klein deel van de kosten dragen. Van de extra lasten komt ongeveer 86 procent terecht bij Amerikaanse consumenten en bedrijven; buitenlandse leveranciers houden hun prijzen omlaag en zien vaak hun winstmarges slinken (ongeveer 14 procent van de last).
- Amerikaanse denktanks signaleren dat de lastverdeling in de loop van 2025 verschoof: aanvankelijk droegen importerende bedrijven het meest, sinds eind 2025 vooral consumenten.
Gevolgen voor Nederlandse bedrijven
- Nederlandse exporteurs ervaren uiteenlopende effecten. Uit onderzoek van Evofenedex zag 23 procent van de Nederlandse bedrijven een daling van export naar de VS, terwijl 46 procent juist meer omzet behaalde in het eerste jaar met hogere tarieven. Sommige bedrijven trokken zich terug uit de VS; anderen profiteerden omdat concurrenten zwaarder getroffen waren.
- Branchevertegenwoordigers verwachten dat handelsbeleid ook door toekomstige Amerikaanse regeringen mogelijk als instrument wordt ingezet, waardoor de EU de laatste tijd versneld handelsakkoorden sluit met onder meer India, Australië en Zuid-Amerikaanse partners om marktroutes te diversifiëren.
Invloed op Amerikaanse industrie en werkgelegenheid
- Trumps doel was binnenlandse productie en banen te stimuleren door buitenlandse goederen duurder te maken. Tot nu toe is dat effect niet gerealiseerd: tussen april 2025 en februari 2026 kromp het aantal banen in de Amerikaanse maakindustrie met ongeveer 89.000.
- Eerdere ervaringen laten zien dat hogere invoertarieven soms banen opleveren bij binnenlandse producenten (bijv. staal) maar tegelijkertijd banen kunnen verdwijnen bij bedrijven die duurder binnenlands materiaal moeten gebruiken, waardoor het netto-effect negatief kan zijn.
Kortom: één jaar na de invoering van de heffingen staan hogere tarieven vast in het Amerikaanse handelsbeleid, met grotere kosten voor Amerikaanse consumenten, wisselende uitkomsten voor Nederlandse exporteurs en vooralsnog geen duidelijke banenboost in de Amerikaanse industrie. De juridische en politieke onzekerheid (tijdelijke maatregelen en een congresstemmechanisme) maakt de toekomst van dit beleid ongewis.