Een groep konijnen is een 'sprong': waarom verschillende dieren andere groepsnaam hebben

In dit artikel:

Ter gelegenheid van Werelddierendag legt taalkundige Chris De Wulf van de Universiteit Antwerpen in het Radio 2-programma ‘Goeiemorgen Morgen!’ uit waarom diergroepen verschillende namen hebben. Die benamingen verwijzen vaak naar gedrag, beweging, leefomgeving of de manier waarop mensen dieren gebruiken. Zo zwemmen vissen in een school, vormen muggen een zwerm en leven wolven in een hiërarchisch georganiseerde roedel. Mieren leven samen in een kolonie, terwijl een nest kuikens en een worp biggetjes verwijzen naar dieren die samen geboren zijn. Een koppel ossen of een span paarden beschrijft dan weer dieren die samen voor een kar of werktuig worden ingezet.

Dezelfde diersoort kan meerdere groepsnamen hebben, afhankelijk van de situatie. Ganzen vormen bijvoorbeeld een vlucht in de lucht, een kolonie op een vaste broedplaats en een toom wanneer het om ouders met jongen gaat. Sommige termen komen uit de jacht: konijnen vormen een sprong wanneer ze opgejaagd opspringen, en patrijzen of fazanten een klucht wanneer de groep zich op de grond verspreidt.

Ook andere talen hebben de Nederlandse woordenschat beïnvloed. ‘Harem’ komt via het Turks uit het Arabisch en duidt op een groep rond een dominant mannetje. ‘Een moord kraaien’ is ontleend aan het Engelse ‘murder of crows’, vanwege de associatie tussen kraaien en de dood. Het ‘parlement uilen’ verwijst via het Engels naar de traditionele band tussen uilen, wijsheid en parlementen.