Een fundamentele koerswijziging van een nieuw Israëlisch kabinet is een illusie

In dit artikel:

Na de Israëlische verkiezingen van 27 oktober kreeg Gadi Eisenkot, leider van de Yashar-partij, van president Isaac Herzog de opdracht een regeringscoalitie te vormen. Daarvoor zijn minstens 61 van de 120 zetels in de Knesset nodig. Volgens de auteur won het anti-Netanyahu-blok 67 zetels, tegenover 53 voor het pro-Netanyahu-blok, maar worden de 19 zetels van Palestijns-Israëlische partijen in de politieke praktijk nauwelijks meegerekend. Daardoor zouden ongeveer vijf miljoen Joodse Israëlische kiezers het beleid bepalen dat het leven van circa zeven miljoen Palestijnen beïnvloedt in Israël, Oost-Jeruzalem, Gaza en de Westelijke Jordaanoever.

De auteur bekritiseert de Israëlische verkiezingen daarom als een beperkte vorm van democratie. Hij wijst erop dat Eisenkot deelname aan zijn kabinet wil verbinden aan erkenning van Israël als Joodse staat. Volgens hem institutionaliseert dat een ongelijke positie van Joodse en niet-Joodse burgers, ook al spreekt Eisenkot daarnaast over een egalitaire staat. Bovendien hebben Eisenkot en andere mogelijke coalitiepartners vóór de verkiezingen gezegd niet met Palestijnse partijen te willen samenwerken. Als die partijen toch steun zouden verlenen om Benjamin Netanyahu uit de regering te houden, zouden zij volgens de auteur weinig beleidsmatige concessies terugkrijgen.

De centrale stelling van het artikel is dat Netanyahu niet de oorzaak, maar het gevolg is van een bredere ideologie van Joods nationalisme en suprematie. Die ideologie zou volgens de auteur ook aanwezig zijn bij politici als Eisenkot, Naftali Bennett en Avigdor Lieberman. Hij verwijst daarbij naar de rol van Eisenkot in het Israëlische oorlogskabinet tussen oktober 2023 en juni 2024 en beschuldigt hem en anderen ervan ernstige oorlogsmisdaden tegen Palestijnen te hebben gesteund. De auteur voorspelt daarom dat een nieuwe regering de bestaande politiek tegenover de Palestijnen grotendeels zal voortzetten.

Ook de Amerikaanse steun aan Israël komt aan bod. Volgens het artikel groeit zowel onder Democratische als Republikeinse kiezers de kritiek op de jaarlijkse miljarden aan militaire hulp, mede door de Israëlische oorlog in Gaza. Steeds meer Congresleden zouden volledige beëindiging van die steun bepleiten. De auteur acht het mogelijk dat vermindering of stopzetting van de hulp een belangrijk thema wordt in de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2028.

Om zijn kritiek op de Israëlische samenleving te onderbouwen, verwijst de auteur naar twee recente video’s. In een gesprek met Guardian-journalist William Christou spreekt een 19-jarige Israëlisch-Amerikaanse kiezer zich uit voor grootschalige bombardementen, annexatie van Gaza en het verdrijven of doden van Palestijnen. De auteur ziet dit als bewijs dat vooral onder jongeren zeer radicale opvattingen leven, die volgens hem mede door het Israëlische onderwijs worden gevoed. Daarnaast bespreekt hij een televisiefragment waarin actrice Chelli Goldenberg, die dacht dat de uitzending nog in een reclameblok zat, zegt niet langer trots te zijn op Israël. Zij wijt de huidige situatie aan de bezetting, religieuze dwang, kolonisten en Joods terrorisme. Nadat ze merkt dat het gesprek live werd uitgezonden, verlaat ze geschokt de studio.

Volgens de auteur staat de vrijheid van meningsuiting voor Palestijnse Israëliërs zwaar onder druk en lopen ook Joodse Israëliërs die de regeringspolitiek bekritiseren risico’s. Hij vergelijkt de situatie met het verzet tegen de apartheid in Zuid-Afrika, dat destijds internationale steun kreeg via boycots. Israëlische activisten zouden daarentegen onvoldoende worden gesteund. De auteur verwijt ook Nederland en andere westerse landen dat zij Israël politiek, economisch en militair blijven steunen.

Het artikel eindigt met een oproep aan de internationale gemeenschap om Israël met economische, culturele en sportieve sancties te dwingen tot onderhandelingen op basis van gelijkheid, veiligheid en vrijheid voor alle inwoners van Israël en de Palestijnse gebieden. Zonder dergelijke druk verwacht de auteur geen wezenlijke koerswijziging. Voortzetting van oorlog, bezetting en onderdrukking zou volgens hem uiteindelijk het voortbestaan van Israël zelf bedreigen.