'Een enorme omwenteling'

In dit artikel:

NRC meldde recent een ingrijpende wijziging in de uitvoering van de Wet zorg en dwang: verpleeghuizen moeten hun deuren openstellen en mogen bewoners niet meer onnodig opsluiten; alleen bij een “aanzienlijk risico” op levensgevaar of zwaar letsel blijven gesloten afdelingen toegestaan. Katinka van Boxtel (Archipel) onderstreept dat bewoners, hoe dement ook, vrije burgers zijn en die vrijheid centraal moet staan.

De schrijver, wiens vrouw in een gesloten afdeling woont, deelt persoonlijke observaties die de spanning tussen vrijheid en veiligheid illustreren. Zijn vrouw verblijft terecht op een gesloten afdeling omdat onbegeleid naar buiten gaan levensgevaarlijk voor haar zou zijn. Tegelijkertijd ziet hij op de open afdeling bewoners die duidelijk gedesoriënteerd zijn maar toch zelfstandig naar buiten mogen. Voorbeeld: mevrouw X liep alleen door een drukke Amsterdamse wijk en mocht dat volgens het personeel; een andere bewoner vroeg de schrijver later vertwijfeld: “U bent toch mijn zoon?” — een teken van hun kwetsbaarheid.

De auteur sympathiseert met de intentie achter de wetswijziging, maar waarschuwt dat het nieuwe beleid risico’s kan vergroten en dat bestuurlijke idealen over autonomie praktische veiligheidsproblemen creëren. De conclusie: meer vrijheid voor bewoners is een waardevol streven, maar de uitvoering vergt zorgvuldige afwegingen om onveilige situaties te voorkomen — de verandering mag niet te rigoureus zijn zonder passende waarborgen.