Een derde meer asielaanvragen in eerste kwartaal; grootste groep is Palestijn
In dit artikel:
Het CBS publiceerde op basis van IND-kwartaalcijfers dat in het eerste kwartaal van 2026 de grootste groep asielzoekers geregistreerd is onder „onbekende nationaliteit”: ongeveer 1.100 mensen. In de praktijk betreft dit grotendeels inwoners van de Palestijnse gebieden; omdat Nederland die gebieden niet als staat erkent, kan de IND hun nationaliteit niet als „Palestijns” invoeren. Ten opzichte van het laatste kwartaal van 2025 is dit aantal echter met ongeveer 20 procent gedaald. CBS-hoofdsocioloog Tanja Traag wijst erop dat asielaanvragen vaak seizoensgebonden fluctueren (meer in de zomer), maar dat onverwachte conflicten die patroon kunnen doorbreken.
Syriërs vormen de op één na grootste groep, hoewel het aantal eerste asielaanvragen uit Syrië bijna gehalveerd is vergeleken met het eerste kwartaal van 2025. Tegelijkertijd stijgt het aantal nareizigers: in dit kwartaal waren dat er circa 4.600, 21 procent meer dan een jaar eerder. Ongeveer driekwart van die nareizigers — zo’n 3.400 personen — betreft familieleden van Syrische vluchtelingen. Het CBS signaleert dat nareis sinds 2023 jaar op jaar toeneemt, terwijl het aantal eerste asielaanvragen daalt. Ook komen er meer aanvragen uit Sudan en Somalië binnen; uit Sudan waren het er dit kwartaal 485 tegenover 45 een jaar eerder, een ontwikkeling die samenhangt met de verwoestende burgeroorlog en humanitaire crisis daar.
Politieke reacties lieten niet op zich wachten: de rechtse partijen JA21 en VVD stelden twee weken geleden Kamervragen over mogelijke toename van gezinshereniging vanuit Gaza en de Westelijke Jordaanoever en vreesden misbruik van gezinshereniging voor het binnensluizen van extremisten. De asielminister heeft nog niet geantwoord.
Naast asielcijfers bracht het CBS ook kwartaalcijfers over de bevolkingsontwikkeling van Nederland. In Q1 2026 nam het inwoneraantal met bijna 10.000 toe, volledig door migratie; er werden meer mensen begraven dan geboren. Het migratiesaldo bedroeg netto circa 18.000 extra inwoners, dat is 13.000 minder dan in hetzelfde kwartaal van 2025. Volgens Traag ligt het aandeel asielmigranten over de afgelopen 25 jaar gemiddeld rond 9 procent van alle immigranten, maar in de recente jaren lag dat aandeel hoger (ongeveer 12 procent in 2024). De grootste groepen immigranten in 2024 waren terugkeerders, studiemigranten, arbeidsmigranten en gezinsmigranten.
In beleids- en demografisch perspectief wijst het CBS op de discussie over bevolkingskrimp versus gematigde groei. De Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen adviseerde eerder een scenario van „gematigde groei” richting 19–20 miljoen inwoners in 2050 om economische vitaliteit te behouden zonder onaanvaardbare druk op wonen, zorg en onderwijs. De afnemende groeitempo sinds de piek in 2022 (na de Oekraïne‑vluchtelingenstroom) en de relatief kleine toename begin 2026 kunnen erop duiden dat die groei verder afvlakt — met mogelijke gevolgen voor vergrijzing en arbeidsmarkt.