Een complexe en risicovolle onderneming: 'Droomland Koerdistan' portretteert Koerden in de vier oorsprongslanden

In dit artikel:

Maila Ahmad, geboren in Heerenveen en opgegroeid in Dordrecht, is de dochter van Koerdische ouders die voor Saddam Hoessein uit Irak vluchtten. Wanneer mensen vragen waar ze ‘echt’ vandaan komt, wil ze liever ‘Koerdistan’ zeggen dan Irak. Die reactie weerspiegelt haar sterke verbondenheid met haar Koerdische afkomst én het gevoel dat migrantenkinderen vaak krijgen dat ze niet volledig van hier zijn.

Als presentator van de zesdelige serie ‘Droomland Koerdistan’ reist Ahmad naar de vier landen waar Koerden wonen: Turkije, Syrië, Irak en Iran. In de eerste twee afleveringen staat vooral Zweden en Irak centraal. De serie toont zowel de verbondenheid tussen Koerden in de diaspora als hun onderlinge verschillen, zoals de talen Sorani, Kurmanci, Zazaki en Pahlavani. Ook een herleving van oude Koerdische tradities komt aan bod.

De eerste aflevering volgt vooral Ahmads persoonlijke motivatie en de zorgen van haar moeder over de risico’s van de reis. In Irak wordt ze geconfronteerd met de gewelddadige geschiedenis van de Koerden. Een bezoek aan Halabja, waar Saddam Hoessein in 1988 chemische wapens inzette, gesprekken met overlevenden en bezoeken aan massagraven maken het leed tastbaar. Ook verhalen uit het dorp van haar vader blijken zwaarder dan haar familie eerder kon vertellen. Een zeldzame plek waar Koerden, jezidi’s en Arabieren vreedzaam samenleven, vormt een hoopvolle uitzondering.

De serie maakt volgens de auteur nieuwsgierig naar de nog niet bezochte delen van Koerdistan, maar kent ook tekortkomingen. Ahmad is geen ervaren journalist of presentator, waardoor herhaling ontstaat. Bovendien blijven de donkere kanten van de Koerdische geschiedenis en eventueel Koerdisch daderschap vrijwel onbesproken. Toch is het project bijzonder door de persoonlijke en confronterende manier waarop het diaspora, identiteit en historisch trauma verbindt.