Een bijzondere foto van een wespendief

In dit artikel:

In juli 2025 maakte vogelaar en roofvogel­fotograaf Wim van Barneveld (51) bij Wageningen een zeldzame opname van een mannelijke wespendief. De vogel, te herkennen aan een zilverkleurige ring om de linkerpoot, kwam frontaal op hem af over een vochtig heideveld in het bos, droeg een pas gevangen kikker en voerde een opvallende ‘vlindervlucht’ uit: met trillende vleugels steil omhoog, even stilhangend en vervolgens weer neerzeilend. Wim legde precies dat ene hangmoment vast — een beeld dat hij in al die jaren niet eerder had weten te maken.

Hetzelfde mannetje heeft een lange geschiedenis in Wims waarnemingen. Hij zag de vogel al vanaf ongeveer 2014 op de Zuidwest-Veluwe; door specifieke verentekeningen en de ring herkende hij het steeds dezelfde individu. Tussen 2020 en 2024 verdween de vogel echter, en Wim vreesde dat hij weg of dood was. In 2025 dook het mannetje plotseling op, ongeveer een kilometer noordelijker dan voorheen, en bleef vanaf dat moment regelmatig op de nieuwe plek jagen.

Wims intensieve veldwerk en gedetailleerde foto’s bleken waardevol voor onderzoekers. Omdat hij vanuit zijn observatiepunt kon zien dat het mannetje steeds van dezelfde plek uit stijgcirkelde, vermoedde hij een nest; vanaf de grond was daar niets zichtbaar. Met Wims aanwijzingen en met foto’s waarop de vogel een wespenraat droeg, wisten leden van een wespendievenwerk­groep het nest te vinden — op precies dezelfde dag dat de vlindervlucht werd gefotografeerd. In het nest zaten twee jongen; zij kregen elk een kleurring zodat ze individueel gevolgd kunnen worden.

Wim werkt samen met een appgroep van onderzoekers, klimmers en vrijwilligers; ook worden zenders gebruikt om vliegpatronen te bestuderen, onder meer om mogelijke effecten van windparken in kaart te brengen. Vorig jaar kon het mannetje worden gevangen, werd de ring afgelezen (hij bleek in 2010 als nestjong te zijn geringd op minder dan 10 km afstand) en kreeg hij een zender. Zulke gegevens helpen bepalen welke gebieden belangrijk zijn voor foerageren en broeden, wat essentieel is voor betere bescherming.

Wim benadrukt dat veel bijzondere natuurobservaties alleen mogelijk zijn door langdurig, consequent veldwerk en fotograferen. Zijn foto’s tonen details die met de verrekijker vaak onzichtbaar blijven — ringen, prooikeuze en subtiel gedrag — en leveren daarmee concrete informatie voor wetenschappelijk en conservatie­gericht werk rondom de nog steeds weinig begrepen wespendief.