Een baby huilt, de chirurgijn snijdt in een lijk: expositie laat zien hoe Rembrandt alle levensfasen verbeeldde

In dit artikel:

In Museum Rembrandthuis laat de tentoonstelling *Rembrandt & het leven* zo’n vijftig prenten zien waarin Rembrandt de hele menselijke levensreis volgt: van baby tot oude dag en uiteindelijk de dood. De expositie benadrukt dat hij niet alleen grote historische of religieuze scènes uitbeelde, maar juist ook alledaagse, herkenbare momenten van gewone mensen.

De opbouw is chronologisch. In het eerste deel staan kinderen en jongeren centraal: Rembrandt toont hen met eigen karakter, anders dan de gebruikelijke, volwassen ogende kindervoorstellingen uit de zeventiende eeuw. Daarna verschuift de focus naar volwassenheid, waarbij beroepen en sociale rollen zichtbaar worden gemaakt via houding, kleding en attributen. Ook Rembrandts zelfportret uit 1639 komt langs, waarin hij zich neerzet als een gerespecteerd kunstenaar in de traditie van grote meesters als Titiaan en Rafaël.

Verder besteedt de tentoonstelling aandacht aan ziekte, verlies en ouderdom. Een gevoelig portret van een zieke vrouw, vermoedelijk Saskia van Uylenburgh, verwijst naar Rembrandts persoonlijke leed. In de prenten over oude mensen valt op dat hij ouderdom niet mooier maakt dan die is: rimpels, vermoeidheid en kwetsbaarheid krijgen juist ruimte, maar zonder verlies van waardigheid.

Het slotdeel draait om de dood, met Christus als centraal beeld. Daarin worden Rembrandts sterke contrasten tussen licht en donker zichtbaar, bedoeld om emotie en spanning te vergroten. Ook is er een opvallende afdruk van *De drie kruisen*, gemaakt met droge naald, waardoor de voorstelling scherper, rauwer en moderner oogt dan veel van zijn andere werk.

De tentoonstelling eindigt met een fragment van *De anatomische les van Jan Deijman* uit het Amsterdam Museum, een schilderij dat in de achttiende eeuw door brand zwaar beschadigd raakte. Het toont een anatomische ontleding van een terdoodveroordeelde, en onderstreept hoe Rembrandts tijd keek naar lichaam, wetenschap en sterfelijkheid. De tentoonstelling loopt tot en met 30 augustus.