Economen wél positief, ook al was consument nog nooit zo somber: 'Ze hebben bloedhekel aan inflatie'
In dit artikel:
De Nederlandse economie hoeft volgens economen voorlopig niet te vrezen voor een klassieke recessie, ondanks dat de groei vertraagt, de inflatie oploopt, consumenten somber zijn en de rente stijgt. De directe aanleiding voor de verslechterde mondiale omstandigheden is de oorlog in het Midden-Oosten en de blokkade van de Straat van Hormuz, waardoor wereldwijd zo’n 20% minder olie en vloeibaar gas beschikbaar is. Dat drukt op prijzen en internationale verwachtingen, en Nederlandse groeiprognoses zijn daarom naar beneden bijgesteld.
Toch toont Nederland tot nu toe opmerkelijke veerkracht. Het IMF wijst op een sterke start van 2026 en robuuste binnenlandse vraag in 2025, factoren die een recessie helpen afwenden. Zelfs in een IMF-scenario met veel hogere olie- en gasprijzen halveert de groei volgens berekeningen weliswaar, maar blijft nog positief (rond 0,5%). Rabobank verwacht dat de inflatie een piek bereikt in februari volgend jaar, ongeveer 3,7%, met name door duurdere voedingsproducten; koopkrachtverlies wordt geraamd op circa 0,5% in 2025.
De sombere consumentenmood valt samen met stijgende prijzen aan de pomp en in de supermarkt, wat het consumentenvertrouwen verder aantast. Op de arbeidsmarkt voorspellen de meeste analisten slechts een beperkte stijging van de werkloosheid, mede door demografische ontwikkelingen: de groeiende groep ouderen heeft vaak stabiele inkomens en blijft uitgaven doen. Daardoor blijft particuliere consumptie beter op peil dan bij een zuivere conjuncturele terugval.
Er zijn ook structurele aanpassingen die de schade dempen: bedrijven gebruiken minder energie, investeren meer in duurzame opwekking en zijn daardoor minder gevoelig voor hoge gasprijzen. Tegelijk waarschuwen sommige deskundigen — onder wie hoogleraar Ton Wilthagen — dat het aantal bijstandsontvangers al twaalf kwartalen stijgt, wat zorgelijk is gezien het werkkractstekort.
Kortom: de Nederlandse economie is kwetsbaar door hogere energieprijzen en dalend vertrouwen, maar dankzij een sterke uitgangspositie, aanpassingen door bedrijven en demografische steun lijkt een diepe recessie vooralsnog onwaarschijnlijk. Blijvende risico’s blijven vooral afhankelijk van het verdere verloop van de oorlog in het Midden-Oosten en de internationale energiemarkt.