Economen luiden de noodklok: stop miljardensubsidie voor klimaatwaanzin Tata Steel

In dit artikel:

Het kabinet-Jetten wil ongeveer 2 miljard euro subsidie steken in Tata Steel in IJmuiden om de staalproductie te verduurzamen, maar die plannen stuiten op felle kritiek van een grote groep economen. Meer dan honderd experts — waaronder rond tachtig hoogleraren — publiceerden in het vakblad ESB een brandbrief waarin ze de voorgestelde staatssteun bestempelen als inefficiënt, risicovol en potentieel weggegooid geld. Hun belangrijkste zorg: door de hoge energieprijzen in Nederland zal een ‘groene’ staalfabriek moeilijk kunnen concurreren met buitenlandse producenten, waardoor de investering niet rendabel wordt en de subsidie verdampt.

Een eerdere expertgroep waarschuwde al voor een mogelijke ‘subsidiefuik’: na een eerste kapitaalinjectie zouden opvolgende ondersteuningsronden nodig kunnen zijn omdat het bedrijf structureel niet zelfstandig operationeel blijft. Kritische academici wijzen ook op maatschappelijke kosten die Tata volgens hen heeft veroorzaakt en op het gebrek aan handhaving van regels. Tegelijk zijn er enkele economen die het steunbeleid wel sympathiek vinden: zij denken dat het behoud van de fabriek banen redt en vraag creëert voor bijvoorbeeld de wind- en waterstofsector.

Besluitvorming verloopt grotendeels achter gesloten deuren — voorlopige afspraken dateren van het gevallen kabinet-Schoof en het huidige kabinet voert verdere onderhandelingen met beperkte Kamerinformatie. Voorstanders noemen het behoud van zo’n grote industriële capaciteit en de circa 9.000 werknemers met relevante technische kennis als argument voor steun; tegenstanders benadrukken het risico voor de belastingbetaler en de kans op een langdurig subsidiemechanisme. De discussie spitst zich toe op een afweging tussen industriële continuïteit en het voorkomen van een kostbare, mogelijk onrendabele overgang naar ‘groene’ staalproductie.