Ecoloog Han Lindeboom: 'Waar de mens komt, gaat het fout'

In dit artikel:

Han Lindeboom (74), emeritus hoogleraar ecologie en stikstofexpert en jarenlang betrokken bij D66, trekt fel van leer tegen de koers van zijn eigen partij in het stikstofdebat. Lindeboom vertelt hoe zijn vroege veldwerk op Marion- en Prins Edward‑eiland (in de jaren zeventig) hem leerde hoe snel menselijke ingrepen een kwetsbaar ecosysteem ontregelen: op Prins Edward had iemand katten geïntroduceerd die stormvogelkolonies grotendeels uitroeiden, terwijl de enorme hoeveelheden pinguïnpoep lokaal de stikstofkringloop en vegetatie veranderden. Die ervaring vormde zijn levensopvatting: “Waar de mens komt, gaat het fout”.

Als lid van D66’s Werkgroep Landbouw, Voedsel en Biodiversiteit gebruikte hij zijn kennis om voorstellen te doen die volgens hem realistischer zijn dan de partijlijn. Waar D66 volgens hem vasthield aan het halveren van de veestapel, pleitte hij ervoor vooral te richten op emissiereductie dichtbij natuurgebieden (hij noemde een grens van maximaal 200 meter bovenwinds) en wees hij op fouten in de overheidsberekeningen. Een rapport waaraan hij meewerkte werd binnen de partij afgewezen en zelfs zonder D66‑logo gepubliceerd; dat leidde onverwacht tot erkenning uit kringen die normaal niet met D66 verbonden zijn.

Lindeboom zegt zich al jaren niet meer thuis te voelen bij D66 en overwoog overstap naar BBB, maar bleef om van binnenuit te proberen bij te sturen — zonder succes. Na zeven jaar krijgt hij nu eindelijk de kans zijn verhaal in de Tweede Kamer te doen. Hij uit zorgen over het nieuwe kabinet: met een D66‑premier en een D66‑landbouwminister (Jaimi van Essen) verwacht hij moeilijkheden, mogelijk ook tegenwerking vanuit ambtelijke top.

Hij relativeert de Nederlandse stikstoffocus: volgens hem zijn er slechts enkele natuurgebieden met substantiële overbelasting, en over de grens in Duitsland spelen die problemen veel minder. Zijn bredere zorg is echter de menselijke invloed op natuur en de wereldbevolking; hij pleit voor vrijwillige verankering van twee kinderen per gezin. Als slot citeert hij de slotregels van een gedicht dat hij in 1976 op Prins Edward schreef — zijn levensmotto:
“Laat alles wat deez’aard nog rest
Aan onbezoedeld, onbebraakt
Zoals dit eiland, niet verpest
Als nooit door mensen aangeraakt.”