ECB onder vuur: 'Te bang voor aflossingsvrije hypotheken' | opinie
In dit artikel:
De ECB dringt erop aan dat Nederlandse grootbanken het aandeel aflossingsvrije hypotheken sterk terugbrengen vanwege het vermeende systeemrisico: te veel huishoudens zouden tegelijk in de problemen kunnen komen. Terwijl DNB-topman Klaas Knot en Deense toezichthouders zeiden dat aflossingsvrij niet per se tot nul hoeft en in veel gevallen passend kan zijn, nam de rest van Europa een rigoureuzer standpunt in. Als gevolg krijgen banken reductiedoelen opgelegd en wordt via kapitaalregels gestuurd — aflossingsvrij scoort slechter in risicomodellen, wat leidt tot hogere tarieven, lagere maximale bedragen en minder productruimte.
Dat botst met het oordeel van de AFM, die stelt dat een aflossingsvrije hypotheek onder voorwaarden onderdeel kan zijn van een gezond financieel plan. Bouwe Kuik (oprichter van hypotheekverstrekker bijBouwe) betoogt dat de huidige leennormen, inclusief de regel dat maximaal circa 50% van de woningwaarde aflossingsvrij kan zijn, al voldoende bescherming bieden. Voor veel klanten is aflossingsvrij geen onverantwoorde gok maar een bewuste keuze — bijvoorbeeld omdat ze pensioen opbouwen of de woningmarkt krap is en ze hun vermogen niet uitsluitend in stenen willen stoppen.
Grote Nederlandse banken als Rabobank, ABN Amro en ASN hebben hun beleid al aangescherpt; de marktbeweging naar minder aflossingsvrij is ingezet en lijkt door te zetten. Kuik waarschuwt dat het hardnekkig beperken van deze constructie juist nieuwe risico’s kan veroorzaken: aan het einde van looptijden kan een groep klanten gedwongen worden buffers aan te spreken of hun huis te verkopen.
Niet alle aanbieders vallen onder dezelfde ECB/DNB-regels, en de AFM legt verantwoordelijkheid deels bij de aanbieders zelf. Daardoor kan de aflossingsvrije hypotheek niet verdwijnen maar wel verhuizen naar partijen die hem nog willen en kunnen aanbieden. Kuik sluit zich daarmee aan bij Knot en de Denen: aflossingsvrij verdient ruimte binnen degelijke financieel adviestrajecten.