'East of Eden' is een eigentijdse serie geworden zonder het tijdloze origineel van John Steinbeck te vertimmeren

In dit artikel:

Zoe Kazan bewerkte John Steinbecks roman *East of Eden* tot een zevendelige Netflix-serie. De familiesaga speelt zich af in de Salinasvallei in Californië en volgt meerdere generaties van de families Hamilton en Trask, tegen de achtergrond van de Amerikaanse Burgeroorlog tot aan de Eerste Wereldoorlog. Centraal staat Cathy Ames, de vrouw die in de roman als een bijna bovenmenselijk kwaadaardig monster de levens van de broers Adam en Charles Trask en hun kinderen ontwricht.

De serie begint met Steinbecks bekende beschrijving van Cathy als een ‘monster’, maar laat die woorden uitspreken door Cathy zelf. Daarmee geeft Kazan haar meteen een binnenwereld, terwijl Steinbeck haar juist bewust van buitenaf beschreef. De openingsscène toont Cathy bovendien gewond en halfdood, waardoor de kijker wordt uitgenodigd haar niet alleen als dader, maar ook als mogelijk slachtoffer te zien. De serie onderzoekt zo hoe vrij Cathy is in haar gedrag en in hoeverre haar verleden haar heeft gevormd.

Florence Pugh maakt Cathy volgens de bespreking onvergetelijk. Ze speelt een vrouw die voortdurend affectie, kwetsbaarheid en charme veinst en daarin juist overtuigend is omdat ze zelf heeft geleerd te acteren in elke sociale situatie. De serie suggereert dat Cathy als kind seksueel is misbruikt, waar Steinbecks roman vooral spreekt over haar vroege kennis van seksualiteit. Dat geeft haar geschiedenis meer psychologische context, zonder haar daden – waaronder manipulatie, moord, vergiftiging en brandstichting – goed te praten.

De bewerking legt sterker dan het boek de nadruk op hedendaagse thema’s als vrouwelijk perspectief, disfunctionele gezinnen, racisme en intergenerationeel trauma. Adam Trask wordt neergezet als een man die door zijn traumatische jeugd, zijn gewelddadige broer, oorlogservaringen en mislukkingen wordt gevormd. Zijn ontwikkeling tot een vader die zelf één kind voortrekt, overtuigt volgens de bespreking minder. Ook het bijbelse Kaïn-en-Abelmotief rond zijn tweelingzonen Aron en Cal komt daardoor niet volledig tot zijn recht.

De serie wijkt wel af van eerdere verfilmingen, maar corrigeert Steinbeck niet. Lee, de Chinese bediende die in Elia Kazans film uit 1955 ontbrak, krijgt nu een belangrijke rol als warme en morele tegenkracht binnen het gezin. Hij verklaart het verhaal van Kaïn en Abel aan de hand van het Hebreeuwse woord *timshel*: de mens móét niet over de zonde heersen, maar mág dat. Die interpretatie benadrukt dat de personages niet volledig door erfzonde of afkomst zijn bepaald en dat ontsnapping mogelijk blijft.

Kazan blijft tegelijk trouw aan Steinbecks sobere stijl en complexe, maar begrijpelijke vertelwijze. Heldere dialogen, stiltes, eenvoudige cameravoering en een minimalistische muziek benadrukken de emotionele lading. De makers halen vooral elementen naar voren die al in de roman aanwezig waren. Daardoor wordt *East of Eden* eigentijds zonder het origineel ingrijpend te verbouwen; Cathy krijgt vooral de mogelijkheid om behalve monster ook gewonde vrouw te zijn.