Duurdere treinkaartjes, geen naaktkatten meer en even opletten bij de afvalscheiding: dit verandert er in 2026
In dit artikel:
De kortste dag ligt achter ons en met ingang van 1 januari 2026 gaan in Nederland veel nieuwe regels en prijswijzigingen in die burgers, consumenten en bedrijven gaan voelen. Hieronder de belangrijkste veranderingen en hun achtergrond.
Inkomen en belastingen
- Gemiddelde werknemers krijgen er per 1 januari netto iets op vooruit: het modale inkomen komt uit op €3.704 bruto per maand (ongeveer €26 netto meer), twee keer modaal levert €37 netto extra op en bijstand/minimumloonontvangers merken de grootste procentuele stijging (ongeveer €46–51 per maand, afhankelijk van contracturen).
- De algemene heffingskorting en arbeidskorting gaan omhoog, tegelijk worden schijven en schijfgrenzen aangepast: de eerste schijf iets lager, de tweede iets hoger en de grens naar de derde schijf opgeschoven. Per saldo levert dat de overheid inkomsten op, onder meer om het niet doorgaan van een btw-verhoging op cultuur, media en sport te compenseren.
- Pensioenen stijgen licht; bijv. aanvullend pensioen van €500 bruto levert circa €2 netto meer per maand, bij hogere pensioenen meer.
Huur, reizen en toerisme
- Huurprijzen stijgen: vrije sector en veel sociale huurcategorieën mogen met ongeveer 4,4% omhoog. Meer mensen krijgen recht op huurtoeslag in 2026.
- Btw op hotelovernachtingen en vergelijkbare verblijven gaat van 9% naar 21%, wat weekendjes weg duurder maakt en eigenaars dwingt prijzen anders te herverdelen.
- Treinkaartjes en de meeste NS-abonnementen stijgen gemiddeld 6,52%; eerste klas doordeweeks procentueel meer. Vliegbelasting op vertrek vanuit Nederland gaat iets omhoog naar €30,25; de afstandsafhankelijke heffing start pas in 2027. Benzine, diesel en lpg worden ook iets duurder.
Zorg en gezondheid
- Het eigen risico en de eigen bijdrage voor geneesmiddelen blijven gelijk, maar stoppen-met-roken-cursussen worden drie keer per jaar vergoed vanuit het basispakket (eerder één keer), als extra stimulans om te stoppen met roken.
Betaalwereld en privacy
- Het vertrouwde betaalmerk iDeal wordt stapsgewijs vervangen door iDeal | Wero, onderdeel van het Europese European Payments Initiative (EPI). Functioneel verandert voorlopig weinig, maar op termijn moet Wero een pan-Europees betaalinstrument worden met extra consumentenbescherming en bredere acceptatie in buitenlandse webshops.
- Cryptobedrijven moeten voortaan klantgegevens delen met de Belastingdienst, om belastingontduiking en witwaspraktijken met crypto te bestrijden.
Fiets, auto en mobiliteit
- Voor zakelijke (lease)fietsen vervalt de 7% bijtelling bij privégebruik; dat onduidelijkheidspunt is opgelost.
- Alleen erkende sloopbedrijven mogen vanaf nu brommers, scooters en soortgelijke voertuigen slopen; eigen reparatie blijft toegestaan.
Energie, afval en contant geld
- De slimme of digitale energiemeter wordt verplicht; weigeren is niet meer toegestaan. Je kunt automatische doorsturing uitzetten of een eenvoudigere digitale meter kiezen.
- Winkeliers mogen geen contante betalingen van €3.000 of meer meer aannemen (particuliere transacties blijven buiten beschouwing).
- Afvalinzameling vereenvoudigt: kleinere metalen en kunststof verpakkingen (o.a. koffiecapsules, lege spuitbussen, combinatieverpakkingen) mogen in de oranje PMD-bak mits leeg.
Pensioenen en internationale verandering
- 24 pensioenfondsen stappen per 1 januari over naar het nieuwe pensioenstelsel; in totaal zitten daarmee ongeveer 30 fondsen (ruim een derde van het belegd pensioenvermogen) in het nieuwe systeem. Ruim de helft van alle aanspraken is dan al overgezet.
- Bulgarije treedt toe tot de eurozone en vervangt de lev door de euro; februari is de maand vanaf wanneer lev niet meer als betaalmiddel geldt. Dit roept zorgen over prijsstijgingen en identiteitsverlies op bij sommige Bulgaren.
Overige nieuwigheden
- Verboden: vanaf 1 januari geldt onder meer een verbod op het gebruik van elektrische veeprikkers en op het houden van bepaalde kattenrassen (naaktkatten en katten met vouworen), met behoudsclausules voor bestaande dieren.
Deze wetswijzigingen en prijsaanpassingen raken dagelijks leven, van wonen en reizen tot energie en betalingen. Veel maatregelen zijn bedoeld om klimaat-, gezondheids- en fiscaliteitdoelen te dienen of internationale samenwerking te versterken, maar ze roepen ook praktische en politieke vragen op over kosten en uitvoerbaarheid.