Dure ontbijtgranen zijn helemaal niet zo gezond, alleen al niet voor je portemonnee

In dit artikel:

Gedeputeerde Esther Rommel (VVD) reikte onlangs een prijs uit aan Holie’s, een producent van ontbijtgranen die naar eigen zeggen de markt van binnenuit wil veranderen. De oprichter ontdekte tijdens zijn werk bij Albert Heijn naar eigen zeggen dat er te weinig gezonde ontbijtproducten waren. Samen met een voedingstechnoloog ontwikkelde hij daarom granola, muesli en ontbijtgranen zonder toegevoegde suikers, maar met extra vezels en eiwitten.

Holie’s presenteert zich als een modern merk dat gezondheid, duurzaamheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid belangrijk vindt. Het bedrijf behaalt inmiddels een jaaromzet van ongeveer 30 miljoen euro en ziet kansen doordat meer dan de helft van de Europeanen overgewicht heeft. De marketing wekt bovendien de indruk dat de producten kunnen bijdragen aan gewichtsverlies.

De auteur plaatst daar kritische kanttekeningen bij. Holie’s is volgens hem in de eerste plaats een commercieel bedrijf dat winst wil maken. De vermeende behoefte aan een nieuw ontbijtproduct zou niet vanuit consumenten zijn ontstaan, maar door de onderneming zelf zijn gecreëerd en vervolgens via reclame en een aantrekkelijk imago onder de aandacht zijn gebracht.

Ook de prijs vormt een belangrijk bezwaar. Een portie gewone havermout kost ongeveer 8 tot 15 cent en een portie muesli 15 tot 25 cent, terwijl een portie Holie’s circa 45 tot 50 cent kost. Wie dagelijks havermout eet, betaalt daarmee ongeveer 30 tot 40 euro per jaar; voor dagelijks Holie’s loopt dat op tot 170 à 180 euro. Volgens de auteur biedt havermout bovendien veel van dezelfde voordelen: het is voedzaam, weinig bewerkt en kan worden aangevuld met fruit, noten of zaden.

De discussie past volgens de auteur in een bredere kritiek op de consumptiemaatschappij. Hij verwijst naar econoom John Kenneth Galbraith, die in de jaren vijftig beschreef hoe bedrijven eerst producten ontwikkelen en daarna via marketing de indruk wekken dat consumenten ze dringend nodig hebben. Daarom moet niet alleen worden gekeken naar de voedingswaarde van een product, maar ook naar de noodzaak, bewerkingsgraad, duurzaamheid en prijs. Een kritische consument vergelijkt die factoren en neemt reclameclaims niet automatisch over.