'Duizenden patiënten zonder zorg' als hulporganisaties Gaza moeten verlaten
In dit artikel:
Israël heeft nieuwe regels ingevoerd voor ngo’s die in Israël en de Palestijnse gebieden actief zijn: ze mogen geen kritiek uiten op de staat en moeten gedetailleerde persoonsgegevens van hun personeel aan Israël overhandigen. 37 hulporganisaties weigerden zich daaraan te houden en kregen te horen dat ze uiterlijk 1 maart het land uit moeten. Die organisaties hebben het besluit aangevochten bij het hooggerechtshof; het hof heeft de uitzettingsbesluiten voorlopig opgeschort, maar zolang er geen definitieve uitspraak is blijft de toekomst van veel hulpverlening onduidelijk.
Artsen zonder Grenzen (MSF) zit in een kwetsbare positie: Israël weigerde deze organisatie recent een nieuwe vergunning te verlenen. MSF-medewerker Emily Vandamme waarschuwt dat er op korte termijn geen andere organisatie is die hun werk in Gaza kan overnemen, en dat vertrek zou betekenen dat duizenden patiënten geen toegang meer hebben tot zorg. MSF werkt met ruim duizend medewerkers op 25 locaties in Gaza; in januari behandelde de organisatie tienduizenden spoedeisende patiënten, voerde duizenden operaties uit, ondersteunde honderden bevallingen en leverde grote hoeveelheden drinkwater.
De weigerachtige houding van veel ngo’s is volgens journalisten en onderzoekers deels te verklaren: zij moeten gevoelige persoonlijke gegevens delen met autoriteiten die in oorlog zijn en waar hulpverleners bijzonder kwetsbaar zijn. Ook is de maatregel gekoppeld aan een vaag verbod op uitspraken die de staat Israël zouden delegitimeren; handhaving komt te liggen bij een politiek samengesteld panel onder leiding van een minister die sommige ngo’s eerder als terroristisch bestempelde.
Tegelijk kreeg een groep van ruim twintig organisaties wel toestemming door te werken. Die proberen hun capaciteit uit te breiden om het vertrek van grotere spelers op te vangen, maar experts stellen dat veel dienstverlening – met name gespecialiseerde medische zorg en logistiek – niet eenvoudig te verschalen is. Global Aid Network (GAiN) is een van de grotere goedgekeurde organisaties; sinds de wapenstilstand in oktober bracht zij bijna 200 vrachtwagens met hulpgoederen naar Gaza, maar zegt meer donaties nodig te hebben om verder op te schalen. Er bestaan ook twijfels over de politieke betrokkenheid van enkele goedgekeurde groepen: beelden en verklaringen koppelen GAiN aan omstreden distributiepunten en er zijn aantijgingen dat spullen aan het Israëlische leger zouden zijn gegeven; GAiN ontkent dat.
De zaak blijft ongewis: zelfs met de voorlopige opschorting is onduidelijk hoe de regering verder zal handelen en wie de humanitaire gaten zal vullen als grote internationale hulporganisaties alsnog moeten vertrekken — met mogelijk ernstige gevolgen voor de Palestijnse bevolking.