Duizenden mensen bij herdenking op de Dam, premier Schoof spreekt er voor het eerst

In dit artikel:

Duizenden mensen verzamelden zich op 4 mei op de Dam in Amsterdam voor de Nationale Herdenking, waar onder anderen het koningspaar en Máxima’s moeder aanwezig waren. Premier Dick Schoof hield na de twee minuten stilte om 20.00 uur een zeldzame toespraak; de minister-president doet dit slechts eens in de vijf jaar. Eerder op de dag verzorgde presentator Philip Freriks de 4 mei-voordracht in De Nieuwe Kerk, waarin hij openhartig sprak over zijn broer Jan die vlak na de oorlog omkwam door een 'friendly fire'-incident van een Canadese militair.

Korpschef Janny Knol las een getuigenis voor over oud-inspecteur Jan van den Oever, de eerste Amsterdamse politieman die in 1942 weigerde Joodse inwoners op te halen. Burgemeester Femke Halsema hield voorafgaand aan de stille tocht een toespraak waarin ze opriep tot waakzaamheid tegen onderdrukking en vervolging wereldwijd, verwijzend naar de huidige conflicten in Gaza en Oekraïne. Ze benadrukte dat de belofte "nooit meer" geen loze slogan mag zijn, maar een universele morele verplichting.

Halsema herdacht ook de 102.000 Nederlandse Joden, Roma en Sinti die de Holocaust niet overleefden en liet stil staan bij verzetsstrijder Irawan Soejono uit Leiden en Holocaustoverlevende Annetje Fels-Kupferschmidt, die zich inzet voor verdraagzaamheid. Het Nationaal Comité 4 en 5 mei verwachtte rond de 20.000 bezoekers, een flinke stijging vergeleken met vorig jaar toen vanwege veiligheidsmaatregelen slechts 4.000 mensen kwamen. De herdenking staat stil bij alle Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en latere oorlogssituaties waarin Nederland betrokken was.