Duitsland bewijst dat het kan: minder uitstoot met meer kachels
In dit artikel:
Duitsland voert al jaren een streng, systematisch beleid rond houtkachels; Vlaanderen heeft nauwelijks zicht op zijn kachelpark en ontbreekt een vergelijkbare aanpak. Eind oktober vroeg oppositielid Mieke Schauvliege (Groen) aan Vlaams minister Jo Brouns (CD&V) hoeveel kachels er nog verkocht worden. Brouns moest toegeven dat er geen afdoende cijfers beschikbaar zijn.
Duitsland werkt met verplichte registratie en inspectie. Iedere installatie wordt door de districtsschoorsteenveger (Bezirksschornsteinfeger) opgenomen in een centrale databank: de kachel wordt gelabeld, de energie-efficiëntie en uitstoot gemeten en elke 3,5 jaar volgt een grondige controle. Kachels die niet aan de normen voldoen, worden afgekeurd; er bestaan sancties, boetes of zelfs stookverboden voor weigeraars. Daarnaast zijn er massale moderniseringsmaatregelen: ouder materiaal is verboden of moet uiterlijk per beleidstermijnen (bijvoorbeeld kachels van vóór 1995) worden vervangen of voorzien van fijnstoffilters; kachels uit 1995–maart 2010 moesten bijvoorbeeld per 1 januari 2025 vervangen zijn, tenzij een meting aantoonde dat ze aan de strengste eisen voldeden.
Het resultaat is duidelijk: het Duitse kachelpark groeide tussen 2010 en 2024 met ongeveer 5 procent, maar de uitstoot van fijnstof en benzo(a)pyreen daalde ruim 40 procent. Toelichting van deskundigen wijst erop dat vervanging door moderne hout- en vooral pelletkachels de belangrijkste oorzaak is van die sterke afname.
In Vlaanderen ontbreekt zo’n doortastend instrumentarium. Oude tweedehandskachels circuleren zonder veel controle, er is geen centrale registratie en geen grootschalig verplicht vervangingsprogramma. Sectorvertegenwoordiger Wim Vanlede (vzw Stroomop) noemt het beleid “non-beleid” en pleit voor een vervangingsaanpak naar Duits model.
Kort: Duitsland toont dat registratie, periodieke inspectie, handhaving en gefaseerde vervanging de uitstoot van schadelijke stoffen door een groeiend kachelpark substantieel kunnen terugdringen. Vlaanderen heeft voorlopig geen volledig overzicht en mist beleidsmaatregelen om een vergelijkbaar effect te bereiken.