Duitsers zetten criminele statushouders uit, Kamerleden willen zelfde aanpak hier

In dit artikel:

Duitsland probeert in de deelstaat Baden-Württemberg zware criminele vreemdelingen sneller uit te zetten. Een speciale taskforce van ongeveer zestig politie-, justitie- en IT-medewerkers brengt al vroeg de identiteit van verdachten in kaart en onderhandelt met landen van herkomst. Veroordeelden kunnen een deel van hun celstraf overslaan als zij vrijwillig en definitief vertrekken.

De aanpak leverde vorig jaar 655 uitzettingen op, waaronder 105 zware delinquenten. Het ging vaak om mensen uit Afghanistan, Irak, Marokko en Algerije die waren veroordeeld voor ernstige geweldsdelicten. Volgens staatssecretaris Siegfried Lorek kunnen uitzettingen doorgaans na de helft van de straf worden geregeld. Dat bespaart detentiekosten, die volgens hem ongeveer 200 euro per dag bedragen. Wie terugkeert naar Europa, kan worden uitgeleverd en moet de resterende straf alsnog uitzitten. De Duitse deelstaat ziet de aanpak als goedkoper en veiliger; zij geldt inmiddels als voorbeeld voor de rest van het land.

Ook Nederland kent de mogelijkheid om strafkorting te geven in ruil voor definitief vertrek, maar die wordt vooral gebruikt bij mensen uit landen die standaard meewerken aan terugkeer. Vorig jaar maakten 330 veroordeelde vreemdelingen gebruik van de regeling, maar slechts 46 zware criminelen werden versneld uitgezet. Nederlandse Kamerleden, onder wie VVD’er Ulysse Ellian en CDA-Kamerlid Jeltje Straatman, willen daarom dat asielminister Bart van den Brink onderzoekt waarom de Duitse werkwijze hier nauwelijks wordt toegepast. Zij verwachten mogelijk zowel een veiliger samenleving als lagere kosten, mede vanwege het Nederlandse cellentekort.

Hoogleraar criminologie Joanne van der Leun wijt het verschil vooral aan gebrekkige samenwerking en informatie-uitwisseling tussen Nederlandse diensten. Van den Brink zegt dat Nederland al meerdere instrumenten inzet, waaronder strafonderbreking en begeleiding door de Dienst Terugkeer en Vertrek. Advocaten waarschuwen intussen voor een glijdende schaal: ook vreemdelingen met lichtere vergrijpen zouden onder druk van een steeds strenger uitzettingsbeleid kunnen worden uitgezet.