Duitse inlichtingendienst mag AfD van de rechter voorlopig niet meer "rechts-extremistisch" noemen
In dit artikel:
Een Duitse rechtbank in Keulen heeft de binnenlandse veiligheidsdienst BfV voorlopig verboden de radicaal-rechtse partij Alternative für Deutschland (AfD) als "bewezen rechts-extremistische groepering" te bestempelen en zo te behandelen. De uitspraak volgt op een besluit van het BfV begin mei 2025 om de AfD "met zekerheid rechts-extremistisch" te noemen, een kwalificatie die de dienst meer bevoegdheden gaf om de partij te monitoren en leidde tot oproepen tot een verbod.
De AfD protesteerde direct tegen die classificatie en stapte in een spoedprocedure naar de administratieve rechtbank in Keulen, waar ook het BfV is gevestigd. De rechter stelde vast dat er binnen de partij wel antidemocratische tendensen zichtbaar zijn, maar dat die aanwijzingen niet voldoende zijn om te concluderen dat de AfD zich zodanig heeft ontwikkeld dat zij een anticonstitutionele koers volgt.
Het verbod op het gebruik van het label geldt zolang er geen definitieve uitspraak is van het hogere administratieve gerechtshof in Noordrijn-Westfalen (Münster), waar het BfV in beroep kan gaan. In de praktijk verandert er weinig op korte termijn: de dienst had het gebruik van het etiket al opgeschort tijdens de juridische procedure.
AfD-kopstuk Alice Weidel noemde de uitspraak op X een "grote overwinning", volgens haar niet alleen voor de partij maar ook voor democratie en rechtsstaat. De zaak speelt in een bredere politieke context: de AfD is bij de laatste parlementsverkiezingen de grootste oppositiepartij geworden en ligt al langer onder vuur vanwege racistische en pro-Russische uitlatingen. Andere partijen houden om die reden een 'Brandmauer' tegen samenwerking met de AfD.
De uitspraak kan komende maanden belangrijk blijven, omdat Duitsland een zogenaamd superkiesjaar ingaat waarin meerdere deelstaten (Baden-Württemberg, Rijnland-Palts, Saksen-Anhalt, Berlijn en Mecklenburg-Vorpommern) nieuwe parlementen kiezen — verkiezingen waarbij de positie van de AfD scherp in de gaten wordt gehouden.