Duitse bondskanselier Merz in China voor economische en politieke balanceeract
In dit artikel:
Bondskanselier Merz is aan een driedaags bezoek aan China begonnen, goed voorbereid met een avondlange briefing van China-experts. De reis draait om een delicate afweging: economische belangen versus politieke zorgen, met veel op het spel voor Duitsland.
China is opnieuw Duitsland’s grootste handelspartner, maar de relatie is scheefgetrokken. In 2025 importeerde Duitsland circa 170 miljard euro aan Chinese goederen; Duitse export naar China daalde vorig jaar met 10% tot ongeveer 81 miljard euro. Deze ontwikkeling wordt in Duitsland de "China‑Shock" genoemd: Chinese bedrijven winnen terrein in sectoren waarin Duitsland traditioneel sterk is, zoals de auto- en chemische industrie. Er bestaat vrees dat merken als Volkswagen het moeten afleggen tegen BYD, en dat leveranciers als Siemens en Miele concurrentie van Chinese partijen krijgen.
Berlijn klaagt over oneerlijke concurrentie en staatssteun in China, en ziet maatregelen zoals een Chinese heffing op luxeauto’s als gericht tegen BMW, Audi en Mercedes. Tegelijkertijd weerhoudt economische afhankelijkheid Duitsland ervan harde beschermende stappen te nemen. Duitse autofabrikanten halen nog veel winst uit China en productieketens—met name voor batterijen en andere onderdelen—zijn nauw verweven. Voorbeelden zoals de Nexperia-zaak (waarbij China exporten blokkeerde na een Nederlandse ingreep) lieten zien hoe snel Chinese tegenmaatregelen de Duitse industrie kunnen raken.
Politiek wordt van Merz gevraagd kritisch op te treden. De officiële Duitse Chinastrategie omschrijft China als 'partner, concurrent en systeemrivaal', en Merz sprak recent al op de Veiligheidsconferentie in München over China's groeiende invloed en het uitbuiten van economische afhankelijkheden. Tijdens het bezoek zal hij echter vermijden zaken aan te snijden die in China gevoelig liggen, zeggen regeringsbronnen.
Peking presenteerde de Münchenconferentie anders: Chinese staatsmedia zagen een oproep richting Europa om strategisch minder afhankelijk van de VS te zijn, met Duitsland als mogelijke voortrekker—juist omdat de Europese groene transitie volgens hen zonder Chinese technologie en massaproductie duurder en trager wordt.
Ook de oorlog in Oekraïne staat op de agenda. Merz beloofde Xi aan te spreken op Russische steun—“Als hij Poetin zegt te stoppen, dan zal de oorlog morgen al stoppen”—maar analisten noemen het onwaarschijnlijk dat Xi zonder concrete druk of consequenties ingrijpt.
Kortom: Merz balanceert tussen het veiligstellen van economische kansen en het voorzichtig aankaarten van mensenrechten, geopolitieke invloedsspelletjes en veiligheidsthema’s.